Een van de dertien genomineerden op de longlist van de Booker Prize. Op een barbecue in Melbourne, waar een groepje doorsnee Australiërs in koteletjes hapt, krijgt een dreinend joch een oorvijg.

Ter illustratie van de multiculturele dwarsdoorsnee van ‘het Australië van nu’ harkt Tsiolkas een gevarieerd groepje bij elkaar. De tot de islam bekeerde Aboriginal en zijn blanke moslimvrouw. De Griekse immigrant gehuwd met een Indiase.

Ook zijn er enkele blanke Australiërs, en zo nog een handjevol exemplaren van de middenmoot: de een net een beetje bruiner/lichter of armer/rijker of slimmer/dommer dan de ander. Point taken, dit is wat Oz is.

Het lontje is dat één van de genodigden op de barbecue een klap uitdeelt aan iemands dreinende zoontje. Die klap vormt de aanzet voor een reeks vignetten waarmee Tsiolkas zijn personages aan het woord laat.

Afgezien van de uiteenlopende meningen over die ene oorvijg (van terechte billenkoek tot verontwaardigde uitroepen over kindermishandeling), duiken we mee in ieders alledaagse belevingswereld en wordt de gemiddelde Australiër voor de lezer geopenbaard.

Rauw

De dwarsdoorsnede is – weinig verrassend – niet verheffend. Overspel, ranzige gedachten, domheid, drugsgebruik, vooroordelen, misogynie, geweld. Het schrijven over die rauwe kanten van een samenleving is echter niet het probleem van dit boek (er zijn tig bewonderenswaardige boeken met personages die Tsiolkas’ bunch overtreffen in botheid).

Noch de keuze om de bleke middenmoot tot onderwerp te maken, want iemand die lucifertjes op een tafelrand zit te breken kan nog interessant zijn. Maar dan moet je wel een schrijver hebben die zo’n man interessant maakt, en de pijn van dit boek is dat Tsiolkas niet zo’n schrijver is.

Onbehouwen

Het niveau van zijn proza is van een nietszeggende middelmatigheid. De toon is botweg vlak, saai en ongeïnspireerd, en dan niet in de zin van “de literaire verbeelding van een vlak, saai en ongeïnspireerd stel mensen”.

In De Klap bleef het wachten op die ene mooie formulering, die ene inspirerende gedachte, die ene literaire vondst die je hart naar deze personages zou ontgrendelen. Tevergeefs. Mijn interesse bezweek allengs onder deze zielloze zooi onbehouwen uitgewerkte types die geen greintje belangstelling wekken hoe het hun vergaat.

Welke waarde het boek ook mag hebben als contemporain document van de moderne tijd, het is een onbegrijpelijke nominatie voor de Booker Prize (maar ‘dehors compétition’ net zomin verheffend).

Nederlandse titel: De klap
Vertaling: Paul Bruijn en Noor Koch
(uitgeverij Ambo | Anthos)

Booker-waardering
Goed verteld, sterk verhaal: + + - - -
Geloofwaardig en overtuigend: + + - - -
Onverwacht qua thema, trant of invalshoek: + + - - -
Uitdagend en onderhoudend: + - - - -