AMSTERDAM - Het debuut van de 29-jarige Britse schrijfster Natasha Solomons, De lijst van meneer Rosenblum, is gebaseerd op de verhalen van haar Joodse grootouders die voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog vanuit Duitsland naar Engeland emigreerden. NU.nl sprak met haar.

Hoofdpersoon Jack strijkt vlak na de oorlog in Engeland neer, en doet zijn uiterste best om te integreren.

Ik moet het aan je vragen: is Jack je opa?

"Mijn grootvader is denk ik de man die Jack graag had willen zijn. Toen hij – mijn opa dus – naar Engeland kwam, had hij niet meer dan 10 Duitse marken op zak. Hij startte een textielbedrijf dat erg succesvol werd, hij ging altijd elegant gekleed en genoot veel aanzien."

"Jack heeft wel succes op zakelijk gebied, maar voor de rest wil het maar niet vlotten om door de Engelse bovenklasse opgenomen te worden."

Zijn de Britten in het bijzonder zo gebeten op uitsluiting van anderen?

"Mijn verhaal speelt zich af vlak na WO2, en indertijd was dat standenverschil nog een issue. Dat afwerende gedrag was niet eens zozeer tegen Jack persoonlijk gericht, maar hij ambieerde een positie in een klasse waarvan de geleden zo gesloten waren als een oester: het ‘ons soort mensen’."

"Tegenwoordig speelt dat soort nuffigheid nauwelijks nog een rol van belang, maar nu hebben we weer een andere hoge hiërarchie – die van de rijkdom. De rijken, de nieuwe rijken bedoel ik, hebben hun eigen klasse gecreëerd en als je het mij vraagt roept dat om een spotzieke Oscar Wilde, om hun gebral wat te relativeren."

Jacks vrouw Sadie blijft veel meer zichzelf, en de Britse dames lopen met haar weg. Bedoel je daarmee dat mensen beter in de smaak vallen als ze zichzelf zijn?

"Ik had in hoofdzaak een ‘portrait of a marriage’ in gedachten. Jack wil dat gruwelijke oorlogsverleden achter zich laten en met een tabula rasa beginnen. Sadie kan de familie en vrienden die ze heeft verloren niet loslaten."

"Ze bestudeert de recepten uit het kookboek van haar oma – mijn oma had ook zo’n kookboek – en via geuren en smaken houdt ze haar verleden in stand. Als ze haar persoonlijke crisis heeft verwerkt, gaat ze Engelse elementen aan haar baksels toevoegen."

"De tragiek van Jack en Sadie’s huwelijk is dat ze allebei gelijk hebben en allebei ongelijk. Ze zoeken allebei naar een manier om elkaar opnieuw te vinden in een soort van nieuw huwelijk op Engelse bodem."

Is hun dochter Elizabeth typerend voor de last van de joden van de tweede generatie?

"Elizabeth vertegenwoordigt inderdaad een monumentale kwestie. Het is een gegeven dat pubers zich voor hun ouders generen, en zij geneert zich extra omdat haar ouders zo ‘anders’ zijn. Via school en vriendinnennetjes gaat ze volledig op in de Britse esprit en groeit uit tot de archetypische English Rose. 

"Pas veel later, als Elizabeth helemaal genesteld is en haar leven op orde heeft, kan ze het opbrengen om in het verleden van haar ouders te duiken. Haar ouders deden altijd hun best om het te verzwijgen, maar dat op zich is al een teken dat er iets loos is, en kinderen voelen dat haarscherp aan. Elke vezel in haar komt daartegen in opstand."

Sommige schrijvers noemen hun vak een bloedbad. Geldt dat voor jou ook?

"Een bloedbad maar liefst. Nou nee, zo krachtig wilde ik het niet stellen. Ik hou van schrijven. Er zijn dagen dat je het gevoel hebt dat je er pagina’s uit moet pérsen terwijl je het idee hebt dat het geen enkele kant opgaat."

"Maar dan blijkt aan het eind toch dat je met al dat gesleutel en gepuzzel en gemijmer over die mensen wel degelijk iets op papier hebt gezet wat hebt verwoord wat je wilde verwoorden. Voor mij is dat geen bloederige zaak, het is een proces dat ik liefheb. Dus ja, I love writing. Het is – bijna – net zo bevredigend als chocola of lovende reviews."

Het afscheid van personages valt lezers soms moeilijk als het boek uit is – hoe was dat voor jou als schepper van Jack en Sadie?

"Ik heb hun levensgeschiedenis op papier gezet, hun drama uitgewerkt, hun obstakels laten slechten en hen naar een milde slotfase geleid."

"Na nog veel polijsten, schrappen en bewerken, was het plekje dat ik voor Jack en Sadie op deze wereld heb gecreëerd voldaan en afgesloten. Hopelijk denken ze daar zelf ook zo over."