Roadbook over een handelsreiziger in ‘slimme tandenborstels’ is een stuk geestiger dan de titel doet vermoeden. Hoe een eenzame man weer aansluiting bij de wereld kreeg.

Het verhaal begint als zo’n raadsel voor bij het kampvuur: “Er ligt een man dood in de tuin met een pakje op zijn rug – wat is er gebeurd?”

De nieuwe roman van Coe wordt ingeluid met een fictief krantenbericht over een handelsreiziger die in z’n blootje langs de kant van de weg wordt gevonden, met in zijn auto dozen vol tandenborstels en zakken ansichtkaarten in de kofferbak. Hij is starnakel.

Levenloos contact

In Coe’s werk domineren de politieke statements, maar om zijn engagement te ventileren bedient de auteur zich voornamelijk van de satire. Met What a Carve Up! (1994) nam Coe het Thatcheriaanse epoque op de hak en met “The Rotter’s Club” (2001) de jaren ’70.

Via Maxwell Sim richt Coe zijn geestige pijlen op de 21ste-eeuw, met het post-9/11- annex kredietcrisis- annex informatietijdperk, waarin we nog nooit zoveel communicatiemiddelen tot onze beschikking hebben gehad terwijl er zo weinig echte communicatie is.

Facebook

Maxwell Sim, hoofd klantendienst bij een warenhuis, is de personificatie van dat isolement. Zijn vrouw is bij hem weg en heeft hun dochtertje meegenomen.

Hij is vervreemd van zijn vader die in Australië woont. Als Maxwell thuiskomt bliepen er hopelijk enkele berichten van ‘contacten’ op internetsites als Hyves en Facebook om zijn bestaan te erkennen.

Updikeaanse lijn

Door een updikeaanse samenloop van omstandigheden krijgt Maxwell een buitenkansje. Hij mag in het kader van een promotieactie voor tandenborstels met een auto van de zaak naar een Britse uithoek, de Shetland Eilanden. Het wordt een trip waarbij hij van alles ontdekt over zichzelf, zijn vader en de wereld.

En wij ontdekken onderweg meer van Maxwell en van onszelf. Coe belicht middels enkele gewiekste stijlmanoeuvres het hoofdpersonage vanuit het perspectief van derden. Het is een eenvoudige maar niet minder doeltreffende truc om vat te krijgen op een 21ste-eeuwse vereenzaamd individu. Net zo eenvoudig als het thema van deze roman dat een hele verzameling eieren van Columbus herbergt.

Eenvoud

Daarbij wordt evenwel elk obligaat simplisme vermeden: eenvoud is het updikeaanse aspect in Coe’s stijl – de auteur verwijst in zijn tekst zelfs een keer naar Updike’s onvergetelijke Rabbit-serie. Dat talent weet Coe met een steeds goedmoediger slijptol te polijsten.

Een schrijver kan maar hoeft niet ingewikkeld of zwaarwichtig te doen om zijn punt(en) te maken, en uit Coe’s oeuvre is op te maken dat hij de levenskunst met de jaren steeds beter onder de knie krijgt. En dat nog afgezien van ’s mans vermogen om maatschappijkritiek niet zo bitter als gal op te dienen.

“De afschuwelijke eenzaamheid van Maxwell Sim” staat vol met kleine fijne zinnetjes die je doen beseffen dat mensen het zichzelf vreselijk moeilijk kunnen maken terwijl de oplossing zo voor de hand ligt. Zijn verfrissende blik op de oude Griekse ‘ken uzelve’-wijsheid, vol sprankelende zelfspot, is vaak om je te bescheuren. Ja, en dat kon Updike nou ook zo goed.