Justin Cronin – De oversteek

1000 pagina’s apocalyptische huiver met het visionaire gehalte van Twelve Monkeys. De wereld is zo goed als om zeep en wat er nog over is, is dat de moeite waard om in te leven?

Het zou eigenlijk verboden moeten worden dat schrijvers met de literaire capaciteiten van Cronin zich met apocalyptische horror mogen bezighouden. Ze zijn te éng.

Je hebt horrorschrijvers die het verhaal tot in detail voorkauwen als bij een compugame – hetgeen geen enkel effect sorteert (althans, niet bij mij). En je hebt de zeldzame schrijvers die de lezersfantasie aanzwengelen zodat ze zelf de beelden in hun hoofd gaan vormen. Berg je dan maar.

Latente angsten

Met “De oversteek” plaatst Cronin zich in de hoge categorie van Cormac McCarthy (met The Road). Auteurs die appelleren aan onze latente angst dat alles vergankelijk is en we geen idee hebben van wat er daarna komt.

Zij weten een toekomstbeeld te creëren dat invulling geeft aan die angst, aangezien we maar al te goed beseffen dat wij zelf de hand hebben in hoe de toekomst eruit zal zien.

Doos van Pandora

“De oversteek” is een thriller vol visionaire denkbeelden, waarin Cronin met het gegeven speelt dat we onze toekomst ongelooflijk gaan verklooien. Niet opzettelijk, maar er wordt gesold met genetische experimenten en onze kennis van de gevolgen blijkt ontoereikend.

Geen wetenschapper zou kunnen bedenken hoe één laboratorium de alomvernietigende kracht van de doos van Pandora kon herbergen.

Eerste deel

Dat is wat in het eerste gedeelte van deze thriller wordt beschreven. Dat speelt zich in de nabije toekomst af, en is de aarde nog grotendeels zoals we die nu kennen.

Als de pleuris uitbreekt en het verhaal een bloedstollende wending krijgt, heeft Cronin al een solide basis voor zijn verhaal gelegd, met geloofwaardige personages et al.

Tweede deel

Zo’n magnifieke aanzet maakt het tweede – postapocalyptische – gedeelte kwetsbaar, want daar moet Cronin onze op hol geslagen fantasie waarmaken.

Het verhaal is dan inmiddels al een heel stuk naar de toekomst opgeschoven, met een nieuwe tijd en nieuwe criteria en met name nieuwe personages om ons eigen maken. Dat wil zeggen, wat er nog van de mensheid over is.

Heart of dearkness

Maar die opgave gaat Cronin moeiteloos af. Elk Resident Evil of Hollywood-cliché wordt vermeden, en binnen no time drukt die beklemming weer als een zware steen op je borstkas.

De wereld is uitgegroeid tot een vijandige plek, een onzekere heart of darkness vol viraal gemuteerde griezels, en de weinige overlevenden zijn daardoor heel andere mensen; instinctiever en ongepolijster. Niet op zoek naar dat kleine stukje verloren paradijs waar ze de draad weer kunnen oppakken, maar puur gericht op survival.

Derde deel

In het derde gedeelte moet er een oplossing komen. De voorraden en middelen uit de Oude Tijd van voor de kentering, waarmee ze zich al die tijd staande hebben kunnen houden, raken op.

Een aantal overlevenden zal zich buiten hun vestingmuren wagen waar het krioelt van wezens die op hun bloed uit zijn.

Addergebroed

De kracht van “De oversteek” zit in de combinatie van goed uitgewerkte horror (met afschuwelijk bloederige scènes) en een intelligente, geloofwaardige visie op de toekomst.

De meeste boeken/films over vampieren, zombies en aanverwant addergebroed zijn nog makkelijk weg te lachen omdat elke fundering afwezig is en overgecompenseerd moet worden door steeds extremere bloedsoep en gore details. Zulke details zitten ook in “De oversteek”, maar van weglachen geen sprake.

Tip: lees niet de achterflap (dat is het enige minpunt van deze thriller) of andere spoilers: fasten your seatbelt en laat dit verhaal over je heen komen, voor het maximale effect. Ridley Scott heeft de filmrechten al gekocht.

Facebook & Twitter

Facebook & Twitter
Volg het nieuws van NU.nl/Entertainment ook op Facebook en Twitter
Tip de redactie