Dit moordverhaal in het Barcelona van 1799 had ook door Voltaire geschreven kunnen zijn. Vlak voor de eeuwwisseling vecht de hoogstgeplaatste gerechtsman van de stad tegen zijn ondergang.

‘Edelachtbare’ als boektitel druipt van de spot. Het is tevens de titel waarmee Don Rafel Massó i Pijades, president van het Koninklijk Gerechtshof, aangesproken wenst te worden. Maar het lukt hem zelfs niet zijn hoofdlakei adequaat af te richten.

Dat vergeefse lesje aanspreektitel tussen meester en lakei wordt middels een hilarische dialoog opgevoerd, met het soort ironie dat Cabré overal als muizenvalletjes in zijn verhaal heeft verstopt.

Konten kussen

De edelachtbare heeft zijn functie verkregen door het handig te spelen, de juiste konten te kussen en de juiste bepoederde pruiken te strelen. Don Rafel waant zich in zijn positie oppermachtig, maar hij weet dat hij wordt gevreesd en niet gerespecteerd – hij weet het.

Hij voelt het. Hij is zelfs zijn eigen vrouw, Donya Marianne, niet de baas. En zij is er één van de velen.

Don Rafel is een dijk van een personage dat behoorlijk wat menselijk falen vertegenwoordigt. Want Cabré brengt met zijn beeldend proza de achttiende eeuw dan wel luisterrijk tot leven, tijdloos zijn menselijke eigenschappen als pronkzucht, ijdeltuiterij, onvermogen, lust en lafheid.

En als Don Rafel niet zo’n kwal was die deze karaktereigenschappen allemaal bezat, zou je bijna medelijden met hem krijgen.

Moordverhaal

Via een geraffineerd moordverhaal graaft deze Edelachtbare zijn eigen graf. Hij die zich onaantastbaar waant als hoogste vertegenwoordiger van het gerechtshof, houdt geen rekening met de simpele natuurwet dat het verleden terugkomt om zonder aanziens des persoons in staarten te bijten.

Of je moet zo gewiekst zijn om die staart weten te verbergen, en, zoals al gezegd, die gewiekstheid heeft Don Rafel niet.

Rondom Don Rafel heeft de auteur een hele rits krachtige personages uit zijn koker getrokken. In Cabré’s heldinnen schuilt de kracht van een verismo, in zijn helden en antihelden de vileinheid van generaties machtspositiemisbruik, het leed van verguisde dichters, en mannen die in een nog verre van volmaakte rechtssysteem als bij toeval met ethiek en rechtschapenheid lijken te zijn toebedeeld.

Ravissante billen

En dat in een decor waar minder hooggeplaatsten kruipen voor hooggeplaatsten die weer kruipen voor aristocraten die dichter bij de oppermachtige koning staan. Waar in protserige paleizen de beter bedeelden samenkomen om te roddelen, te konkelen en naar huiskamerorkesten te luisteren.

Waar opgedirkte dames zich aan vrome bezigheden wijden terwijl hun gefrustreerde echtgenoten achter brokaten gordijnen hun broek laten losknopen door meisjes die, met de billen ravissant naar achteren gestoken, met betaalde bereidwilligheid aan geminachte piemeltjes sjorren.

Cabré en Voltaire

‘Edelachtbare’ is de opvolger van De Stemmen van de Pamano, en ook deze roman laat zich niet direct door de lezer veroveren. Cabré’s proza is afgewogen onbesuisd, sierlijk plechtstatig, volmaakt meeslepend.

Maar eenmaal gewonnen, dan ben je een gefascineerde toeschouwer in het verleden van Barcelona, waarbij je je o zo makkelijk kunt voorstellen dat Cabré zich samen met Voltaire achter een gordijn op de knieën slaat van het lachen, met hun kroontjespennen in aanslag.