Halil Gür - De mooiste heimweeverhalen uit het Oosten

Een verhalenbundel voor jong en oud die zelfs bij de oer-Nederlander een ongekend verlangen naar Turkije opwekt.

Halil Gür (Turkije, 1951) kwam in 1974 voor vakantie naar Nederland en besloot te blijven. In 1981 werd zijn verblijf gelegaliseerd na het generaal pardon van de toenmalige regering. In 1984 debuteerde Gür met Gekke Mustafa en andere verhalen en was daarmee de eerste Turkse Nederlander die een literair werk publiceerde. Zijn jeugd in Turkije en zijn eerste jaren als asielzoeker in Nederland zijn een terugkerend thema bij zijn korte verhalen en gedichten.

Schrijverschap

De mooiste heimweeverhalen uit het Oosten bevat het verzameld proza van vijfentwintig jaar schrijven, voor zowel de volwassen als de jeugdige lezer. Echter, de grens tussen de verhalen voor de volwassen lezer en de verhalen voor de jeugd is vaag, en de verhalen die oorspronkelijk zijn geschreven voor de jeugd zullen zonder meer ook het hart van de oudere lezer weten te raken.

Heimwee

De thematiek van de verhalen is verschillend, maar uit álle verhalen spreekt een groot verlangen naar en respect voor Turkije, het geboorteland van Halil Gür. Zonder deze gevoelens expliciet op papier te zetten, weet hij de juiste toon aan te slaan en zelfs de lezer die nog nooit in Turkije is geweest, zal heimwee krijgen naar het oosten.

Het kan zijn dat het komt omdat ik jaren bij een Turkse familie in een restaurant heb gewerkt, maar het kan ook komen door het talent van Gür, hoe dan ook: bij elk verhaal voelt het alsof je de hoofdpersoon al jaren kent. De cultuur, de personages, de gebeurtenissen: Gür presenteert het op een dergelijke manier alsof het vanzelfsprekend is, alsof je als lezer precies weet waar hij het over heeft. Ook al ben je nog nooit in Turkije geweest, heb je niet geleefd als asielzoeker; de stijl van Gür maakt al het onbekende vanzelfsprekend en haalt al het vreemde dichtbij.

Twee culturen

Hoewel de auteur nergens een beschuldigende vinger uitsteekt naar de Nederlander met zijn stugge, ondoordringbare karakter of de Turkse cultuur superieur stelt boven de Nederlandse, is duidelijk te merken hoe Gür de Nederlandse cultuur heeft ervaren. De grote cultuurverschillen komen impliciet aan bod en de Nederlander zal na het lezen van dit boek (hopelijk) de Turkse cultuur met een grote bewondering in zijn of haar armen sluiten.

Jong en oud

Zoals eerder genoemd, bevat het boek verhalen voor zowel jong als oud. En ofschoon het lastig is om deze genres met elkaar te vergelijken, lijkt Gür sterker uit de hoek te komen in de verhalen die zijn geschreven voor de jeugd. Volkomen eerlijk beschrijft hij de grote liefde voor zijn moeder, zonder schaamte vertelt hij over zijn kinderlijke naïviteit en met humor beschrijft hij de kwajongensstreken die hij vroeger uithaalde.

Dappere moeder

De verhalen uit Mijn dappere moeder zijn bij mij verreweg favoriet. In het voorwoord dat bij dit boek verscheen, beschrijft Thea Beckman hoe deze verhalen van de daken lijken te schreeuwen wat voor een geweldige moeder Gür had. Hoe hij lijkt te willen zeggen dat hij wilde dat iedereen zo’n moeder had en hoe hij zichzelf gelukkig rekent met zo’n moeder. Uit de verhalen van Mijn dappere moeder spreekt niets anders dan zachtheid, warmte en geluk, en daarmee krijgt Beckman gelijk. De moeder zoals die beschreven is door Gür, die wil iedereen.

Twee werelden

Twee werelden staan in deze bundel lijnrecht tegenover elkaar: de harde wereld van de asielzoeker in Nederland en de mystieke wereld van het Oosten. Het lijken twee compleet verschillende werelden, maar ze worden beide verbonden door de Turkse cultuur en de betoverende woordenstroom van Gür. Lees, en laat je vervoeren door de mooiste heimweeverhalen uit het Oosten.

Vier sterren

Tip de redactie