Amitav Ghosh - Zee van Papaver

Een epische, historische roman over de koloniale tijden van India waarbij de handel in koelies en papaver een centrale rol inneemt.

In Zee van Papaver van Amitav Ghosh krijgen verschillende personages een hoofdrol: de Amerikaanse stuurman Zachary Reid, de papaverboerin Deeti, de radja Neel Rattan Halder, de gomusta Baboo Nob Kissin en de blanke wees Paullette.

Op het oog lijken deze mensen niets met elkaar gemeen te hebben, maar door een bijzondere wending in hun leven ontmoeten ze elkaar op het schip de Ibis, die migranten en gevangenen vervoert naar het eiland Mauritius.

Tijdens de bizarre tocht over het zwarte water leren ze elkaar beter kennen en hebben ze elkaar hard nodig om te kunnen overleven.

Trage start

Het gebruik van een groot aantal personages levert een rijkdom aan verhalen op, maar het heeft ook een keerzijde. Ieder personage moet namelijk geïntroduceerd worden op een voor het verhaal begrijpelijke manier.

Voordat iedereen in Zee van Papaver goed en wel behandeld is, ben je een paar honderd pagina’s verder. Hierdoor komt het verhaal wat traag op gang en krijgt het je pas echt te pakken als iedereen op het schip zit.

Stoorzenders

Een paar grote stoorzenders in het boek zijn het taalgebruik en de kwaliteit van de vertaling. De allereerste zin van het boek is dermate slecht vertaald dat je als lezer gewaarschuwd bent voor de overige 600 pagina’s. Nog voordat er tien bladzijden om zijn ben ik over meerdere zinnen gestruikeld die qua stijl veel te wensen over laten.

Hiernaast heeft de vertaler te kampen gehad met een groot aantal inheemse woorden en zinnen, waarvan een groot deel onvertaald is gebleven. In de verantwoording is opgenomen dat Ghosh de roman een soort ‘witte ruis’ wilde meegeven die het verhaal extra sfeer zou geven.

De ruis die nu in het boek zit is echter nauwelijks wit te noemen, ikzelf zou het eerder een af en toe ondoordringbaar mistig grijs willen noemen. Het grote aantal personages met vreemde namen en het omvangrijke gebruik van bijnamen maakt het lezen er niet makkelijker op.

Vocabulaire

Een andere manier waarop Ghosh probeert het verhaal sfeer te geven is het vocabulaire aanpassen aan de personages. Op zich geen kwalijke zaak, maar het gebeurt op een dergelijk manier dat mijn irritatiegrens af en toe werd bereikt.

Bijvoorbeeld door de woordkeuze van de seksuele toespelingen, geuit door de heren (voornamelijk zeemannen) van het verhaal. Uitdrukkingen als ‘een nautchzaal met eten om van klaar te komen’, ‘rampetampen met een bayadère’, ‘snolletjes pakken’, ‘met je smoelwerk in het wiske van zo’n chunchunee een frambozenstruikje proeven’, ‘je knikkers laten kietelen’ en ‘een ma-pezende boutenbikker’ zijn geen uitzondering.

\Maar ook de vrouwen kunnen er wat van: ‘Niets is zo vervelend als te worden gepaald net als je tandakt naar een nipje laudanum en een lekkere lange nacht’.

Onverwacht een meevaller

Echter, naarmate het verhaal vorderde, verminderden mijn ergernissen. Het lijkt alsof de schrijver (en de vertaler) meer in het verhaal zijn gekomen waardoor het verhaal beter loopt, spannender wordt en meer diepgang krijgt.

Het boek eenmaal uitgelezen, blijkt het toch meer indruk te hebben gemaakt dan verwacht. Je blijft nadenken over de afloop, met vragen zitten en je bent nieuwsgierig naar je oordeel na een tweede lezing. Al met al toch niet zo’n tegenvaller dus; het boek verdient misschien meer credits dan je in eerste instantie zou denken.

3 sterren

Tip de redactie