Haruki Murakami – Spoetnikliefde

Laatste update:  4 februari 2009 11:36 info

Verlangen staat centraal in deze roman van Murakami, waarin complexe liefdesrelaties balanceren tussen droom en werkelijkheid.

Er zijn romans die je na het lezen nog dagenlang achtervolgen, je kan de plot maar niet uit je hoofd zetten. Ook zijn er romans die je op het moment van lezen leuk vindt, maar waar je verder eigenlijk niet meer over nadenkt.

Haruki Murakami’s Spoetnikliefde is een roman van het laatste soort. Murakami’s anekdotische stijl is ronduit formidabel, maar het verhaal zelf lijkt niet van de grond te willen komen.

Romanschrijfster in spe

K. is al vanaf hun eerste ontmoeting dolverliefd op Sumire: een alternatief, weerspannig meisje dat net als K. studeerde aan de letterenfaculteit van de universiteit van Tokio. Sumire was en is vastbesloten om een roman te schrijven en hier gaat haar energie dan ook iedere minuut van de dag naartoe.

’s Nachts heeft zij de gewoonte K. op te bellen en lange gesprekken te voeren over al haar filosofieën en gedachtespinsels. K. vertelt haar nooit over zijn gevoelens voor haar.

Sumire bekent wel aan K. dat zij verliefd is geworden op haar veel oudere en getrouwde bazin, Mioe. Vanwege een verspreking van Mioe noemt Sumire deze liefde haar ‘spoetnik’.

Verdwijning

Tot hier, of in het boek tot pagina 85, blijft het verhaal vooral oppervlakkig. Murakami geeft uitgebreide persoonsbeschrijvingen van Sumire en Mioe en weeft verschillende anekdoten aaneen waardoor het lezen prettig blijft, maar het verhaal is nog altijd niet echt begonnen. Murakami gaat de diepte niet in.

Een zakenreis van Mioe en Sumire eindigt ten slotte met de verdwijning van Sumire op een Grieks eiland. Vanaf pagina 86 ‘volgt een zoektocht waarin de grens tussen droom en werkelijkheid niet meer herkenbaar is.’

Verloren aan de andere kant

Het citaat is afkomstig van de achterplattekst en lijkt een overstatement. Het is inderdaad goed merkbaar dat Murakami een droomwereld heeft geprobeerd te creëren, maar het ligt er iets te dik bovenop.

De auteur maakt gebruik van een symboliek waarin het verlangen centraal staat. Jaren geleden was Mioe in één nacht grijs geworden door een ongelukkige gebeurtenis. Ze was het bewustzijn verloren en nadat ze ontwaakte merkte ze dat haar persoonlijkheid nog aan ‘de andere kant’ was.

Sindsdien was zij al haar verlangens en de levensvreugde kwijt. In het verlengde hiervan concludeert K. dat Sumire eenzelfde lot moet zijn beschoren. Sumire is letterlijk verloren geraakt aan de andere kant, in haar verlangen naar Mioe.

Geofferd

De symboliek is mooi maar de grens tussen droom en werkelijkheid vervaagt nooit. Eigenlijk kan de lezer precies bepalen wat droom (verlangen) en wat werkelijkheid is in het verhaal. Wat wel onduidelijk blijft, is waar Sumire nu echt naar verdwenen is.

Symbolisch naar de andere kant, maar fysiek moet zij toch ook ergens gebleven zijn. Dit zou de lezer iets kunnen geven om over na te denken, maar jammer genoeg wordt hij daartoe weinig gestimuleerd door Murakami.

Uiteindelijk lijken zowel K. als Mioe te berusten in de verdwijning van Sumire en daarmee is het verhaal uit. Net als de kunstmaan Spoetnik met aan boord het hondje Laika, werd Sumire geofferd voor een hoger doel. In dit geval voor het verlangen, dat aan ‘deze kant’ niet vervuld kon worden.

Haastig

Hoewel de symboliek er wat dik bovenop ligt, is Spoetnikliefde een mooi en vooral prettig boek. Murakami’s weliswaar oppervlakkige, maar aantrekkelijke, anekdotische vertelstijl nodigt uit tot verder lezen en vermaakt de lezer door het hele boek.

Spoetnikliefde is vooral een goed boek voor de haastige lezer: even uit de sleur met een boek dat je in no time uit leest.

3 sterren

Reageer op dit artikel:
Stuur door:
Deel artikel:
 

Eerdere berichten

Eerder

Film over Viriginia Woolf

De Nederlandse regisseur Sacha Polak gaat een film maken over de lesbische schrijfster Virginia Woolf.

Lees meer

Boekenkast

De beroemde draaibare boekenkast in het Anne Frank Huis in Amsterdam komt voor het grootste deel achter glas te staan.

Lees verder en bekijk beeld