Joris Luyendijk - Een Goede Man Slaat Soms Zijn Vrouw

Eigenlijk was Luyendijk er bijna 10 jaar geleden voor de meerderheid iets te vroeg bij met dit onthullende portret van het leven in Caïro. Anno nu, in deze afgeprijsde pocketeditie, is het boek nog altijd zeer de moeite waard.

Luyendijk studeerde politicologie, Arabisch en antropologie aan de Universiteit van Amsterdam. Een studie is een studie, en je leert altijd meer wanneer je tussen de 'anderen' woont. Zodoende heeft hij dertien maanden doorgebracht in de Egyptische hoofdstad Caïro, waar hem een cultuurschok wachtte.

Maagdelijkheid

De titel ontleende hij letterlijk aan de uitspraak van een van zijn vrouwelijke medestudenten, die behoorde tot een groep jonge Egyptenaren dat aan de universiteit studeerde en zich tot de intelligentsia rekende.

Het is niet de enige uitspraak waar je haar van overeind gaat staan. De als normaal beschouwde teksten over westerlingen, joden, homo's en de vrouwelijke maagdelijkheid doen je van kleur verschieten, maar worden net zo vanzelfsprekend gebracht als 'jij nog een kopje thee?'

Ratio

Tussen dit alles probeert Luyendijk steeds zowel zijn hoofd koel te houden - wat niet altijd lukt - als er verklaringen voor te vinden. Wat eigenlijk wel vreemd is voor een antropoloog, want waarom zou je naar verklaringen zoeken voor zulke faits accomplis?

Het betekent dat je ook zulk - in onze optiek - antihumanistisch gedachtegoed eerst door je eigen westerse mal trekt en de eveneens westerse ratio erop loslaat.

Universeel

Het is veel te makkelijk om zulke denkbeelden te wijten aan 'het systeem', want daarmee suggereer je weer dat ze eigenlijk net zo tolerant zijn als westerlingen maar door externe factoren tot zulke opinies worden gedwongen.

En is antropologie niet juist een studie die zulke obstakels ('eigenlijk is iedereen als de westerling: ze weten het alleen nog niet') moet slechten? In onze optiek is zulk gedachtegoed slecht, maar in hun ogen zijn wij net zo slecht, met onze vrije seksuele moraal en streven naar gelijkheid. Rechtvaardigheid is een universeel begrip maar wordt niet door iedereen hetzelfde ingevuld: simpel.

Hypocrisie

Desalniettemin is EGMSSZV nog steeds een buitengewoon informatief boek over 'de anderen' die natuurlijk niet 'de anderen' zijn maar die over bepaalde zaken gewoon anders denken. Die er net zo van overtuigd zijn dat het maar beter is dat wij van gedachten en levensstijl veranderen, voor onze eigen bestwil, als wij daarvan overtuigd zijn naar hun toe.

Wat in zou houden dat ik er een - in mijn ogen - hypocriete seksuele moraal op na moet gaan houden, of een dreun van mijn significant other ga beschouwen als teken van liefde. Over m'n lijk; en zo denken de personages in Luyendijks boek nou ook. Hoe lastig is dat nou te begrijpen?

Heeft er natuurlijk ook mee te maken dat ons middels de agitprop zo lang is ingeprent dat andere culturen een verrijking zijn met alleen maar positieve kanten: bleek die andere cultuur ook scherpe randen te hebben die botsen met onze opvattingen, wordt er weer een argument uit de excuusfabriek getrokken dat het door 'omstandigheden' komt. Dom hoor. Geen wonder dat broekje Luyendijk indertijd zo'n cultuurschok kreeg.

Uitgeverij Podium (goedkope editie a 10 euro).

Facebook & Twitter

Facebook & Twitter
Volg het nieuws van NU.nl/Entertainment ook op Facebook en Twitter
Tip de redactie