Staat levert transcripties van geluidsopnamen mariniers De Punt

De Nederlandse staat heeft de rechtbank transcripties overhandigd van geluidsopnamen die zijn gemaakt van gesprekken van mariniers tijdens de treinkaping bij De Punt in 1977.

De rechtbank had hier in februari om gevraagd in verband met een zaak die de familie van twee gedode kapers hebben aangespannen tegen de staat. De nabestaanden stellen mede op basis van autopsierapporten van de twee kapers dat zij zijn gefusilleerd. Daarom eisen de families een schadevergoeding.

De Nederlandse staat had de geluidsopnamen veertig jaar geheim gehouden. Zij lagen echter in een kluis in het archief van het Nederlandse Instituut voor Militaire Historie. Het gaat om conversaties die werden opgenomen met microfoons die drie commandanten bij zich droegen tijdens de bevrijdingsoperatie.

De rechtbank hoopt dat de opnames meer duidelijkheid geven over de instructies die de mariniers hebben gekregen voordat zij probeerden de gijzeling te beëindigen. Bij de bestorming kwamen zes van de negen Zuid-Molukse kapers om het leven. Ook werden bij de bestorming twee gijzelaars gedood.

Veteranen horen

De rechtbank wil binnenkort de mariniers van twee van de vijf teams onder ede horen over de bevrijdingsactie. De mariniers van toen zijn inmiddels veteranen van ruim in de zestig.

De transcriptie van de opnames zijn opgesteld door experts van het Nederlands Forensisch Instituut (NFI). Flinke delen van de gesprekken zijn niet te verstaan.

Genadeschot

Advocaat Liesbeth Zegveld, die de nabestaanden van de Zuid-Molukse kapers vertegenwoordigt, was niet voor commentaar bereikbaar. Zij stelt tegenover de NOS dat vooral het woord "genadeschot", dat op de opname wordt uitgesproken, zou wijzen op een executie van de kapers.

Geert-Jan Knoops, die de mariniers vertegenwoordigt, beklemtoont in een verklaring dat de fragmenten van de geluidsopnames die te horen zijn geen volledig beeld kunnen geven van de situatie ter plaatse. "Het is essentieel om de transcriptie en de geluidsfragmenten in de context te plaatsen van de bevrijdingsactie in 1977", stelt Knoops.

Klinische wijze

"Onderdeel van deze context zijn de moeilijke en levensbedreigende omstandigheden waarin de mariniers moesten opereren, waar onder bijvoorbeeld de nauwe gangen, de scheefstand van de trein, het beperkte zicht in de trein, het lawaai, de stank, de enorme rommel in de trein, en de noodzaak tot beslissen in een split second", verduidelijkt hij. "De transcripties geven op een klinische wijze weer wat er is gezegd, maar niet in welke omstandigheden dat is gebeurd, door wie en op welke positie zij zich op dat moment bevonden."

Bovendien heeft het NFI van diverse schoten die op de opnames te horen zijn niet kunnen achterhalen wie ze heeft gelost, de mariniers of de kapers.

Het ministerie van Defensie stelt in een reactie dat niet blijkt dat onrechtmatig is opgetreden. De uitspraken staan niet meer in de context "waardoor een verkeerd beeld kan worden geschetst" en geluiden lopen volgens het ministerie door elkaar heen. "Het precieze handelen van de mariniers valt daardoor niet af te leiden".

Onafhankelijke Molukse staat

Nederland was in 1977 bijna drie weken in de ban van de kaping van de trein van Assen naar Groningen. Na vruchteloze onderhandelingen eindigde de kaping met een grote bevrijdingsactie. Zes daders en twee gegijzelden kwamen om.

De Molukse treinkaping kwam voort uit onvrede over het uitblijven van een onafhankelijke Molukse staat, zoals de Nederlandse staat in 1952 beloofde toen een groot deel van de inwoners van de Zuid-Molukken naar Nederland kwam.

Lees meer over:
Tip de redactie