Raad Jeugdbescherming pleit voor stop op adoptie uit buitenland

Nederland moet stoppen met adoptie uit het buitenland, meent de Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (RSJ). Het recht van kinderen om in het land van herkomst in gezinsverband op te groeien, hoort onvoorwaardelijk voorop te staan.

De Raad presenteert dat advies woensdag aan het kabinet, meldt Trouw. Het kabinet had het adviesorgaan gevraagd onderzoek te doen naar manieren waarop het adoptieproces verbeterd zou kunnen worden.

Op dat adoptieproces was veel kritiek. De RSJ komt echter met het advies om buitenlandse adoptie helemaal niet meer toe te staan.

Een eerste stap zou zijn dat niet meer geadopteerd zou mogen worden uit China, de VS en EU-landen. Volgens de raad is het in China niet te controleren of bij de adoptie de procedure is gevolgd en bij landen als de VS en EU-landen stelt de raad dat het ongeloofwaardig is dat die kinderen niet terecht kunnen in gezinnen in het land zelf.

Tehuis

"Een kind is altijd beter af in een gezinssituatie dan in een tehuis en het is heel belangrijk dat een kind continuïteit van opvoeding heeft", zegt kinderrechter Jolande Calkoen, die lid is van de RSJ.

"Dus dat het in een omgeving blijft waar het de cultuur, de sociale omgeving en de taal kent. Opgroeien in een gezin in het land van herkomst heeft daarom de voorkeur."

Geld

Volgens de raad is bij internationale adoptie een 'vraaggestuurde markt' ontstaan waarbij het belang van het kind niet altijd voorop wordt gezet en waarbij zowel in Nederland als in het buitenland veel geld wordt verdiend aan adoptie.

"Het feit dat tehuizen niet leger worden, wijst er wel op dat het een vraaggestuurde markt lijkt. Er is ook gebleken dat het merendeel van de kinderen die voor adoptie worden aangeboden, wel ouders heeft. Het zijn geen wezen. Je kunt je dan afvragen in hoeverre het afstand doen van een kind echt de bedoeling is geweest van die moeder", aldus Calkoen. ''Het is beter en duurzamer om te helpen bij de opbouw van kinderbescherming in het land van herkomst."

Jeugdzorg

De raad denkt dat het beter is als de Nederlandse overheid de aandacht verlegt naar de verbetering van de jeugdzorg in de landen waar adoptiekinderen vandaan komen.

De Raad constateert dat adoptie veel voordelen biedt voor het individuele kind, maar vindt dat aan het stelsel in zijn geheel te veel onoplosbare risico's kleven. De RSJ benadrukt wel in het rapport dat adoptieouders en bemiddelingsbureaus niets kwalijk te nemen is.

De vijf adoptiebureau's met een vergunning laten in een gezamenlijke verklaring weten tijd nodig te hebben om met een inhoudelijke reactie te komen.

Kabinet

Staatssecretaris Klaas Dijkhoff (Veiligheid en Justitie) hoopt begin volgend jaar met een reactie te komen op het advies. Hij wil het advies van de RSJ eerst goed bekijken.

Dijkhoff had om advies gevraagd omdat er steeds minder kinderen ter adoptie worden aangeboden en er ook steeds minder nieuwe adoptieouders zijn. Er werd een adviesbureau ingeschakeld om verschillende toekomstscenario's voor interlandelijke adoptie te ontwikkelen. De RSJ werd gevraagd om daarop advies uit te brengen.

Hoorzitting

In de Tweede Kamer is iedereen het erover eens dat het belang van het kind het belangrijkst is. Of dit met een verbod op de adoptie van kinderen uit het buitenland het geval is, denken de partijen verschillend over.

De PvdA en het CDA willen een hoorzitting over het advies van de RSJ omdat het om een complex probleem gaat. "De RSJ constateert dat adoptie veel voordelen biedt voor het individuele kind, maar vindt dat aan het stelsel in zijn geheel te veel onoplosbare risico's kleven", zegt PvdA-Kamerlid Keklik Yücel.

Het CDA noemt het advies van het rapport zeer zorgelijk dat er in het buitenland een markt is ontstaan voor adoptiekinderen, waar de belangen van de kinderen ondergeschikt raken. "In alle adoptiezaken, in binnen- en buitenland, moet het belang en welzijn van het kind altijd voorop staan", zegt CDA- Kamerlid Madeleine van Toorenburg.

VVD

De VVD ziet een verbod niet zitten. De partij geeft er de voorkeur aan om de leefomstandigheden bij het kind te verbeteren als de biologische ouders zich zorgen maken of zij hun kind voldoende kunnen bieden.

"Iedereen heeft immers recht op gezinsgeluk, ook de biologische ouders. Dat betekent ook dat het kind in de vertrouwde omgeving kan blijven", zegt VVD-Kamerlid Jeroen van Wijngaarden. Maar een verbod zien de liberalen niet zitten. Per geval moet er goed worden bekeken en beoordeeld wat het beste is voor alle betrokkenen.

SP en D66

SP-Kamerlid Michiel van Nispen sluit niet uit dat ook zijn partij in de toekomst voor een verbod is, maar hij vindt het nog te vroeg om nu al stelling te nemen en wacht eerst de kabinetsreactie af.

Van Nispen onderschrijft de gedachtengang van de RDJ dat kinderen het beste in de eigen gezinssituatie kunnen opgroeien. Als dat niet lukt moet er eerst naar een binnenlands alternatief worden gezocht.

De SP zette eerder al vraagtekens bij de adoptie van kinderen uit de VS. "De VS is een rijk land, dat moeten ze daar kunnen oplossen", aldus Van Nispen.

D66 erkent dat er mankementen in het huidige systeem zitten, maar het is te kort door de bocht om een volledige stop af te kondigen, zegt D66-Kamerlid Vera Bergkamp. Ze deelt wel het streven om kinderen zoveel mogelijk in het land van herkomst te laten opgroeien deelt.

"Dat neemt niet weg dat er kinderen zijn die nergens terecht kunnen en dan moet adoptie vanuit een ander land mogelijk blijven", aldus Bergkamp.

Lees meer over:

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 06.00 uur weten wat het nieuws wordt?
Tip de redactie