Kinderombudsman acht Zwarte Piet in strijd met kinderrechten

Zwarte Piet is in zijn huidige vorm in strijd met het VN-Kinderrechtenverdrag. Dat heeft Kinderombudsman Margrite Kalverboer geconstateerd na onderzoek naar het kinderfeest. De figuur lokt uitsluiting, pesten en discriminatie uit.

Kalverboer toetste het feest aan het Kinderrechtenverdrag van de Verenigde Naties.

Hierin staat onder andere dat kinderen recht hebben op gelijke behandeling en op bescherming tegen discriminatie. Ook staat in dit verdrag dat belangen van het kind voorop moet staan bij alle maatregelen die voor hen belangrijk zijn.

"Door hem van discriminerende en stereotyperende kenmerken te ontdoen kan het een figuur worden die recht doet aan het plezier dat velen beleven aan de sinterklaastraditie", zegt Kalverboer.

Kinderen willen graag meedenken over aanpassingen aan de figuur Zwarte Piet, zo blijkt uit het onderzoek.

Discriminatie

Volgend Kalverboer ervaren veel gekleurde kinderen met wie is gesproken discriminatie in hun dagelijks leven. Dit zou erger worden rond sinterklaas. "Ze wijten dat aan een aantal typische kenmerken en gedragingen van Zwarte Piet", stelt ze.

De Kinderombudsman deed onderzoek naar aanleiding van diverse klachten van burgers. Zij hebben de Kinderombudsman gevraagd om een uitspraak te doen over de figuur van Zwarte Piet in relatie tot ervaringen van hun kinderen. 

De taak van de Kinderombudsman is om er op toe te zien dat in Nederland de rechten van het kind worden nageleefd. Zij rapporteert jaarlijks haar bevindingen aan de Tweede Kamer.

Bedreigingen

De Kinderombudsman ontving vrijdagochtend "vele tientallen bedreigingen" naar aanleiding van haar rapport. Het ging om doodsverwensingen en scheldpartijen vol ziektes, bevestigt haar woordvoerder naar aanleiding van een bericht van RTL Nieuws.

"Het gebeurt wel vaker dat de Kinderombudsman een boze mail krijgt, maar het is nog nooit zo heftig geweest als nu", aldus de zegsvrouw. Eerder ontving ook Ineke Strouken, de directeur van het Centrum voor Volkscultuur en Immaterieel Erfgoed, vele honderden haatmails nadat zij zich kritisch uitliet over Zwarte Piet.

Asscher

Vicepremier Lodewijk Asscher laat aan NU.nl weten dat het niet aan de overheid is om het Sinterklaasfeest te veranderen. "Het feit dat kinderen extra gepest worden onderstreept dat het Sinterklaasfeest mee moet gaan met de tijd, zodat het voor alle kindertjes een feest is", zegt hij.

"Die verandering moet uit de samenleving komen, het is niet aan de overheid om met een Pietenwet te komen."

Droevig

VVD-Kamerlid Michiel van Veen reageert tegenover NU.nl woest op de uitspraken van de Kinderombudsman.

"Ik word hier droevig van. De Kinderombudsman gooit in deze tijd bewust olie op het vuur. Schreeuwende mensen bij de sinterklaasoptocht jagen meer angst aan bij kinderen dan Zwarte Pieten", stelt hij.

Volgens hem gaat het er om dat het verhaal goed moet worden uitgelegd. "De kinderen hebben nooit bij deze kwesties stilgestaan. Dat geloof ik echt niet", aldus de VVD'er.

"Voor hen is Zwarte Piet allang een held. Sinterklaas is een sullige man. Er is ook geen actiegroep die opkomt voor de sullige man. Ik heb geen idee waar deze gevoeligheid vandaan komt."

Volgens Van Veen is Zwarte Piet door de jaren heen al enorm veranderd. "Daar hebben we geen ombudsvrouw voor nodig. Die zak waar die kinderen in gingen en de roe zijn allang verdwenen."

Nieuwe piet

GroenLinks-Kamerlid Linda Voortman ziet in de uitspraak van de Kinderombudsman juist reden om te werken aan "een nieuwe piet".

"Dankzij de Kinderombudsman wordt de stem van kinderen gehoord in het debat over Piet. Dat vind ik winst. Het is heel erg dat kinderen zich gediscrimineerd voelen door iets wat een kinderfeest zou moeten zijn. Dit is een heel belangrijke extra reden dat het tijd wordt voor een nieuwe Piet", aldus Voortman.

"Laten we samen met kinderen kijken welke dat moeten zijn. Zodat Sinterklaas een feest kan zijn voor alle kinderen."

Sadet Karabulut (SP) stelt dat het belang van kinderen in deze discussie voorop moet staan. "Wij juichen aanpassingen aan de figuur Zwarte Piet toe. Evenals het continueren van de discussie hierover op een volwassen en voor kinderen voorbeeldige manier. Kinderen betrekken bij die aanpassingen is een prima idee", aldus de SP'er.

Discussie

PvdA-Kamerlid Ahmed Marcouch roept de samenleving op "de discussie te blijven voeren. 

"Zwarte Piet ziet er nu al anders uit en heeft een andere rol dan pakweg 50 jaar geleden. Door de kracht van het debat verandert de traditie: steeds meer elementen worden aangepast. En dat zal blijven gebeuren. De PvdA vindt dat een gezonde ontwikkeling", aldus de PvdA'er. 

"Laten we de discussie dan wel op een normale manier voeren, zonder het kinderfeest te verstieren met polariserende en discriminerende teksten. Onze kinderen verdienen beter dan dat."

PVV-leider Geert Wilders roept op Twitter op te stoppen met zeuren. 

Video: De geschiedenis van Sinterklaas en Zwarte Piet in zestig seconden

Animatie: in60seconds

Lees meer over:

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 6.00 uur weten wat het nieuws wordt?
Tip de redactie