Geen fouten gemaakt door instanties in zaak ex-tbs'er Udo D.

De autoriteiten en instanties hebben geen fouten gemaakt in de zaak rond Udo D., de man die in oktober 2015 in Leeuwarden een vrouw doodsloeg met een fles en een andere vrouw verwondde.

Dit constateren de Inspectie Veiligheid en Justitie (IVenJ) en de Inspectie Gezondheidszorg (IGZ) na onderzoek, zo werd donderdagmiddag in Leeuwarden bekend gemaakt.

De inspecties onderzochten de kwesties op verzoek van de gemeente Leeuwarden, de politie, het Openbaar Ministerie en GGZ Friesland, de zogenoemde 'vierhoek'. D. stond daar al jarenlang bekend als gevaarlijk, agressief en gewetenloos. Hij was veroordeeld tot celstraffen, tbs en tussendoor ambulant behandeld.

Nadat hij in juli 2015 vrij kwam, besliste de rechter op verzoek van het OM nog D. gedwongen te laten opnemen. Die beslissing vocht de ex-tbs'er met succes aan.

D. doodde vervolgens in oktober van dat jaar een 68-jarige vrouw in Leeuwarden door haar met een fles neer te slaan. Ook stak hij een prostituee neer. Zij raakte zwaargewond.

Video: Hulpdiensten aan het werk in Leeuwarden na aanval met fles 

Bevoegdheid

De autoriteiten en instanties zeiden destijds dat zij niet de bevoegdheid hadden de vrijlating van D. te voorkomen en dat er geen wettelijke mogelijkheden meer waren om hem langer vast te houden.

Dat standpunt wordt woensdag bevestigd door de IVenJ en de IGZ. Volgens beide inspecties hebben de instanties in de jaren voorafgaand aan het incident alle wettelijke bevoegdheden en middelen tegen D. ingezet en al het mogelijke gedaan om gevaar voor de samenleving te voorkomen.

Meer aandacht

Er moet extra aandacht komen "voor het meer sluitend krijgen van de straf- en zorgketen". Dit zei burgemeester Ferd Crone van Leeuwarden donderdag in reactie. Volgens Crone onderschrijven de betrokken autoriteiten (gemeente, GGZ Friesland, politie en het OM) de uitkomsten van het onderzoek. "Maar dat doen we met een pijnlijk, dubbel gevoel."

"Aan de ene kant is bevestigd dat we goed hebben samengewerkt en dat we onze bevoegdheden hebben gebruikt. Tegelijkertijd is in dit geval gebleken dat dit soms niet voldoende is. Zelfs als je iemand scherp in het oog houdt en alles doet om incidenten te voorkomen, kan het nog misgaan."

Volgens Crone waren er "kennelijk niet voldoende bevoegdheden. Er ligt nu een nieuw wetsvoorstel bij de Tweede Kamer voor verplichte ggz. Mogelijk dat dat op dit punt voor verbetering zorgt. In het geval van Udo D. konden we geen verplichte ambulante behandeling opleggen. Onder de nieuwe wetgeving kan dit straks wel. Andere bevoegdheden kunnen in de toekomst helpen bij zaken op het grensvlak van strafrecht en zorg. Dat is onze boodschap."

Voorkomen

Volgens de IVenJ en de IGZ illustreert de zaak "op pijnlijke wijze" dat incidenten rond mensen met complexe psychiatrische problemen "niet altijd te voorkomen zijn".

Wel benadrukken de inspecties dat elke keer opnieuw al het mogelijke moet worden gedaan om risico's rond deze groep zoveel mogelijk te beperken. Goede samenwerking tussen alle betrokken partijen is daarvoor essentieel, aldus het onderzoeksrapport. In de zaak D. lieten de partijen ook op dat punt geen steken vallen, zeggen de inspecties.

Staatssecretaris Klaas Dijkhoff van Veiligheid en Justitie heeft de bevindingen van beide inspecties naar de Tweede Kamer gestuurd. De bewindsman komt begin september met een inhoudelijke reactie.

Udo D. werd in juni veroordeeld tot zes jaar gevangenisstraf en tbs.

Lees meer over:

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 6.00 uur weten wat het nieuws wordt?
Tip de redactie