Voorbereiding plaatsing brugdek Alphen 'schoot ernstig tekort'

De voorbereidingen bij het plaatsen van het brugdek van de Koningin Julianabrug in Alphen aan de Rijn schoten vorig jaar ernstig tekort. Dat concludeert de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) woensdag in een rapport over het ongeval waarbij twee bouwkranen omvielen.

Volgens de OVV was het "onvermijdelijk" dat het 3 augustus 2015 misging. "De uitvoerende bedrijven onderschatten de complexiteit van de werkzaamheden en geen enkele partij realiseerde zich dat het hijsen van het brugdeel risico's had voor de omgeving," aldus het rapport.

Tijdens het hijsen van het nieuwe brugdek bezweek de kleinste bouwkraan onder het gewicht, waardoor ook de andere kraan werd meegetrokken. Het ongeluk leidde tot een enorme ravage in het centrum van Alphen. Een aantal woningen aan de oever van de Oude Rijn werd verpletterd en achttien woningen werden onbewoonbaar. Er vielen geen gewonden.

Volgens de onderzoekers was de stabiliteit van de hijskranen al voor dat het brugdeel werd gehesen te laag. "Zelfs een vlekkeloze uitvoering van de geplande werkzaamheden had dit niet kunnen voorkomen."

Daarnaast waren de kranen tot hun maximale capaciteit ingezet. Hierdoor konden afwijkende omstandigheden niet worden opgevangen. Volgens de OVV benaderden het kraanbedrijf en het pontonbedrijf het werk als "een routineklus".

Bouwbedrijf

Ook het bouwbedrijf dat op de werkzaamheden moest toezien krijgt kritiek in het rapport. Het bedrijf moest ervoor zorgen dat met alle risico's rekening werd gehouden, maar deed dit onvoldoende. Volgens de OVV schoof het bouwbedrijf de verantwoordelijkheid van het hijswerk af op het staalbedrijf, dat weer door het kraanbedrijf was ingehuurd.

"Door deze versnippering van taken en verantwoordelijkheden schoot de risicobeheersing tekort," staat in het rapport. "De partijen vertrouwden blind op elkaars kennis en ervaring en leunden op de verantwoordelijkheid van de ander. Zowel de staalbouwer als het bouwbedrijf lieten zo gebeuren dat er met een onveilige hijsopstelling werd gewerkt."

Dichtbebouwd gebied

De onderzoekers vinden ook dat de bedrijven van te voren te weinig onderzoek hebben gedaan naar de risico's van de werkzaamheden in het dichtbebouwde gebied in het centrum van Alphen. De focus van de gemeente lag tijdens de werkzaamheden op het beperken van (geluids)overlast van omwonenden. Volgens het rapport had de gemeente actiever moeten aansturen op de "omgevingsveiligheid". 

De OVV adviseert bij grote werkzaamheden die veel risico's met zich meedragen één partij aan te wijzen die verantwoordelijk is voor het beheersen van deze risico's. 

Het duurde vorig jaar weken voordat de ravage in Alphen kon worden opgeruimd. Vorige maand werd het rijdek over de Koningin Julianabrug alsnog met succes geplaatst

Video: Bouwkranen vallen om in Alphen aan den Rijn

Geschrokken

De conclusies in het onderzoeksrapport zijn hard aangekomen bij de betrokken aannemers. ''We gaan met de aanbevelingen aan de slag, maar zijn ook geschrokken van de stevige conclusies van de Onderzoeksraad'', aldus de aannemerscombinatie Mourik Infra/BSB Staalbouw/Peinemann.

''Het rapport levert belangrijke inzichten op voor zowel de bouwcombinatie als de werkwijze in de gehele sector. De aanbevelingen van de raad worden ter harte genomen en de betrokken bedrijven hebben in de tussentijd ook niet stilgezeten en al diverse verbeteringen doorgevoerd in hun bedrijfsvoering.''

Directeur Jaap Kruijt van Mourik Groot-Ammers BV biedt namens zijn bedrijf nogmaals verontschuldigingen aan de gedupeerden aan.

De gemeente Alpen aan den Rijn laat in een verklaring weten de aanbevelingen uit het rapport "ter harte" te nemen en gaat het rapport de komende dagen uitgebreid "bestuderen en bespreken."

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 06.00 uur weten wat het nieuws wordt?
Tip de redactie