Bart van U. krijgt geen cel, maar tbs voor doden Els Borst en eigen zus

Bart van U. krijgt geen celstraf, maar tbs met dwangverpleging voor het doden van oud-minister Els Borst in februari 2014 en zijn zus Loïs in januari 2015. Van U. is volledig ontoerekeningsvatbaar verklaard.

De rechtbank acht in beide gevallen doodslag bewezen, zo bleek woensdag tijdens de uitspraak. 

Het Openbaar Ministerie (OM) had een celstraf van acht jaar en tbs met dwangverpleging geëist. Experts van het Pieter Baan Centrum zeiden eerder dat Van U. sterk verminderd toerekeningsvatbaar is en tbs met dwangverpleging moet krijgen. De aanklager nam die conclusie over.

De rechter vindt echter dat Van U. volledig ontoerekeningsvatbaar is vanwege zijn geestelijke stoornis. "De rechtbank heeft de verdachte leren kennen als iemand die 'leeft in een andere parallelle wereld'. Hij is psychisch ernstig ziek en extreem gevaarlijk voor de samenleving."

De rechtbank schat in dat hij jarenlang behandeld moet worden.

Volgens het OM handelde Van U. in een waan toen hij zijn zus neerstak. Er was geen sprake van noodweer, want Loïs was ongewapend en werd uit het niets aangevallen. 

Bij de dood van Borst is opzet wel bewezen, omdat sprake zou zijn van een langer bestaand plan om de oud-minister te doden. Borst was geen "willekeurig slachtoffer".

'Goddelijke ingeving'

Van U. heeft de toen 81-jarige Borst in februari 2014  bij haar woning in Bilthoven neergestoken toen ze terugkeerde van een partijcongres van D66. Hij kreeg naar eigen zeggen een "goddelijke ingeving" om de persoon die verantwoordelijk was voor de euthanasiewetgeving te doden.

Over de dood van zijn zus Loïs verklaarde Van U. volgens het OM dat hij zichzelf wilde "verdedigen", omdat hij door zijn zus werd gepest. Op de dag van haar dood werd Van U. boos omdat ze eierkoeken had gekocht die hij niet lust. Op de overloop van het appartement in Rotterdam waar ze samen woonden stak hij haar tientallen keren met een mes.

Beroep

Het OM bestudeert het vonnis en kijkt vervolgens of het in beroep gaat, reageert een woordvoerder.

Van U.'s advocate Noëlle Pieterse zegt dat haar cliënt het vonnis nu nog niet echt kan bevatten. Zelf is ze wel tevreden met het resultaat. Ze had namelijk gepleit om Van U. alleen tbs op te leggen.

D66-leider Alexander Pechtold hoopt dat de uitspraak van de rechter "familie en nabestaanden van zowel Els Borst als de zus van de dader helpt in de verwerking van het verlies van hun dierbaren." Hij vindt het onverteerbaar dat Borst om het leven is gebracht vanwege haar pionierswerk in politiek en samenleving.

De nabestaanden van Borst laten in een reactie weten dat zij vrede hebben met het vonnis van de rechtbank. Ook bedanken ze de media voor het respecteren van hun privacy en iedereen die hen heeft geholpen en gesteund.

De nabestaanden van de zus van Van U. spreken van een 'forse domper', nu hij niet de cel in hoeft. ''Het is moeilijk emotioneel aanvaardbaar'', reageren ze in een verklaring.

Video: Tbs voor Bart van U., geen celstraf

Excuses

Het OM en het kabinet boden de familie en nabestaanden van Borst eerder excuses aan, nadat uit onderzoek van de commissie-Hoekstra was gebleken dat de politie, het OM en de GGZ faalden bij de inschatting van het gevaar dat verwarde mensen kunnen vormen voor de samenleving.

Van U. kwam vóór de moord op Borst al in contact met justitie en er waren grote zorgen over zijn geestelijke gesteldheid, maar hij kreeg tegen de zin van het OM nooit psychiatrische hulp. Er werd bovendien geen DNA-materiaal bij hem afgenomen.

Lees meer over:

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 06.00 uur weten wat het nieuws wordt?
Tip de redactie