CBR mag geen alcoholslot meer opleggen

Het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR) mag bestuurders die te veel gedronken hebben, geen alcoholslotprogramma meer opleggen. 

Dat heeft de Raad van State woensdag bepaald.

Tot nog toe was het zo dat bestuurders die met tussen de 1,3 en 1,8 promille alcohol in hun bloed betrapt werden, verplicht deel moesten nemen aan het alcoholslotprogramma. Deden ze dat niet, dan mochten ze vijf jaar lang niet rijden. Voor jonge bestuurders lag de ondergrens op 1 promille.

Volgens de Raad van State heeft het CBR door de te algemene wetgeving te weinig ruimte om een individuele afweging te maken van de individuele gevolgen voor de betrokken bestuurders.

Daardoor leidt het programma in de praktijk tot ''ongelijkheid en willekeur, omdat het voor de een veel ernstiger gevolgen heeft dan voor de ander'', aldus de Raad van State.

Wetgeving

De Raad van State erkent dat het belangrijk is om een regeling te hebben om het aantal verkeersslachtoffers door alcohol in het verkeer terug te dringen, maar stelt dat het aan de minister of de wetgever is te beoordelen in welke gevallen een alcoholslotprogramma aanvaardbaar is.

Het alcoholslot kan dus in de toekomst weer terugkomen, maar dan moet wel eerst de wetgeving worden aangepast.

Video: Toelichting persrechter

Terugdraaien

Bij het opstellen van de regeling rondom het alcoholslot heeft de minister van Infrastructuur en Milieu "de mogelijk ingrijpende gevolgen van de oplegging van het alcoholslotprogramma, die zich in de praktijk regelmatig voordoen, niet afdoende afgewogen'', aldus de Raad van State.

Volgens de Raad van State is het aan het CBR zelf om te oordelen wat het met de gevallen uit het verleden gaat doen. "We geven ze niet de opdracht alles terug te draaien, maar ze mogen het wel'', aldus een woordvoerder van de hoogste bestuursrechter.

Het CBR zegt zelf tegenover NU.nl "enkel uitvoerder" te zijn en zonder opdracht van de ministeries de huidige alcoholsloten niet te kunnen terugdraaien. Het ministerie van Infrastructuur en Milieu meldt in een reactie dat er voor de automobilisten die al een alcoholslot hebben, niets verandert.

Ongeveer 5.200 bestuurders hebben nu een alcoholslot. Bij de meesten is hun zaak onherroepelijk. Zij blijven in het alcoholslotprogramma, aldus het departement.

Het Openbaar Ministerie (OM) heeft besloten dat ongeveer duizend bestuurders die de afgelopen tijd zijn betrapt met te veel alcohol op, geen straf daarvoor krijgen. Het OM seponeert de nog lopende zaken waarvoor al een alcoholslot is opgelegd. 

Sinds oktober vorig jaar werd de sanctie niet meer opgelegd, in afwachting van de uitspraak van de Raad van State. Daardoor zijn ruim 1.600 bestuurders in elk geval voorlopig ontsnapt aan het alcoholslot. 

Wachten

"Voor ons als uitvoerder is het nu wachten op de ministeries (ministerie van Infrastructuur en het ministerie van Veiligheid, red.)", zegt Nathalie Dingeldein van het CBR. 

"De ministeries bestuderen nu zowel de uitspraak van de Raad van State als dat van de Hoge Raad dinsdag. Wij willen zo snel mogelijk duidelijkheid voor de mensen die wachten op een mogelijk alcoholslot."

'Kennis genomen'

Het ministerie van Infrastructuur en Milieu laat aan NU.nl weten "kennis te hebben genomen van de uitspraak". Het ministerie zegt de uitspraak inderdaad met het ministerie van Veiligheid en Justitie te bekijken. 

"De ministers Melanie Schultz van Haegen (Infrastructuur) en Ivo Opstelten (Veiligheid en Justitie) zullen de Tweede Kamer zo snel mogelijk informeren over de consequenties", zegt een woordvoerder.

Vorig jaar zijn ze op basis van eerdere signalen van rechters en de Raad van State al wel een onderzoek begonnen naar een stelsel waarbij een belangenafweging kan worden gemaakt bij het opleggen van de sanctie. Daarbij wordt gekeken naar mogelijkheden in zowel het bestuurs- als strafrecht.

"Buiten kijf staat dat personen die onder invloed van drank aan het verkeer deelnemen aangepakt dienen te worden. We regelen dat de mensen wier zaken sinds het najaar van 2014 waren aangehouden door het CBR nu zo snel mogelijk duidelijkheid krijgen over wat er nu gaat gebeuren", stelt het ministerie van Infrastructuur. 

Automobilisten die nu met te veel drank op worden gepakt in het verkeer worden ook strafrechtelijk aangepakt.

Kamer

De Tweede Kamer wil snel duidelijkheid van het kabinet. Als Opstelten en Schultz van Haegen in een brief hebben gereageerd, komt er op verzoek van CDA'er Martijn van Helvert snel een debat over de kwestie.

De zorgen over de mogelijke gevolgen van de uitspraak van de Raad van State bleken woensdag groot. Niet alleen CDA, maar ook PVV, SGP, SP, D66, ChristenUnie, VVD en PvdA willen snel een reactie van het kabinet.

"Als je met drank op achter het stuur kruipt, speel je met mensenlevens'',aldus VVD-Kamerlid Barbara Visser. "Daar hoort straf bij, maar ook een bescherming van de weggebruikers. Zij moeten niet het risico lopen dat een dronken wegpiraat ze het ziekenhuis in rijdt.

Het alcoholslot valt wat dat betreft te vergelijken met een stadionverbod voor hooligans. Dat is geen extra straf, maar een bescherming van gewone mensen die met hun kinderen of vrienden een leuke middag in het stadion willen hebben, zonder het risico te lopen door een hooligan te worden belaagd.''

Strafrechtelijk

De Hoge Raad zette dinsdag een streep door een ander aspect van de regelgeving. Bestuurders die een alcoholslot hebben gekregen mogen niet ook nog strafrechtelijk worden vervolgd.

In september oordeelde het gerechtshof in Den Haag al dat een automobilist niet voor de rechter mag worden gesleept wegens rijden onder invloed, als hij voor diezelfde overtreding eenalcoholslot heeft moeten laten inbouwen.

Het Openbaar Ministerie (OM) was het niet met die opvatting eens en stapte naar de Hoge Raad.

Alcoholslot is niet feilloos gebleken

'Niet opleggen alcoholslot zal leiden tot vijftig extra verkeersdoden per jaar'

Lees meer over:

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 6.00 uur weten wat het nieuws wordt?
Tip de redactie