Oude dwangbevelen CJIB zijn niet rechtsgeldig

LEEUWARDEN - Dwangbevelen die een officier van justitie voor het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB) voor 11 mei 2011 heeft uitgegeven, blijken ongeldig te zijn. 

Foto:  ANP

Dat heeft het gerechtshof in Leeuwarden woensdag bepaald in een procedure die was aangespannen door twee burgers.

De dwangbevelen werden in een geautomatiseerd proces door het CJIB uitgeprint, met handtekening van de officier van justitie er al op. De officier gaf ze dus formeel niet zelf af.

Daartegen hebben Einar van Roon en zijn zoon Pieter in totaal vijf juridische procedures aangespannen. Zij strijden al jaren tegen de procedurele incorrectheden in de werkwijze van het CJIB.

Niet persoonlijk

In het vonnis stelt het hof dat er nooit door de officier van justitie een mandaat is gegeven om namens hem op te treden. "Op grond van de stukken en het verhandelde ter zitting stelt het hof vast dat de officier van justitie te Leeuwarden niet persoonlijk betrokken is geweest bij de aan de procedures ten grondslag liggende dwangbevelen", schrijven de rechters dan ook.

"Ook heeft de officier van justitie niet persoonlijk zijn handtekening onder het dwangbevel gezet."

Na het niet betalen van een boete wordt geautomatiseerd een dwangbevel uitgeprint. Een deurwaarder levert deze vervolgens af. "De officier van justitie heeft feitelijk geen enkele betrokkenheid bij het uitvaardigen van het individuele dwangbevel", concluderen de rechters.

Dat de officier van justitie Eduard Boelen het met de gang van zaken wel eens was is onvoldoende. Hij had daadwerkelijk een mandaat moeten afgeven. De dwangbevelen zijn daarom volgens het hof onbevoegd afgegeven en daarmee ongeldig.

Nieuwe dwangbevelen

Vier van de vijf dwangbevelen waartegen zijn daarom door het hof vernietigd. Een vijfde is wel geldig, oordelen de rechters in een tweede uitspraak, omdat Boelen op 11 mei 2011 wel een mandaat heeft gegeven aan het CJIB.

Dat deed hij nadat Einar van Roon bij herhaling het Openbaar Ministerie (OM) op de tekortkoming heeft gewezen. Daarna is het dus wel toegestaan om geautomatiseerd een dwangbevel af te geven.

"Gelukkig heeft het hof ook gezien dat CJIB gebruik heeft gemaakt van een bevoegdheid die het op dat moment niet had", stelt Pieter van Roon tegenover NU.nl. Hij benadrukt dat fundamentele rechtsbeginselen onder druk staan.

"Dat is goed nieuws voor onze zaak, maar illustreert helaas wel de tendens van bepaalde overheidsorganen om zich te veel te richten op doelmatig bestuur. Het laat het gemak zien waarmee wordt aangenomen dat bepaalde procedures wel in orde zullen zijn."