'Acute evacuatie asbestwijk Utrecht onnodig'

UTRECHT - De grootschalige evacuatie van 184 huishoudens afgelopen zomer in de Utrechtse wijk Kanaleneiland wegens de vondst van asbest was achteraf niet nodig geweest.

Dat concludeert de onafhankelijke commissie onder leiding van oud-commissaris van de Koningin Geert Jansen dinsdagmiddag uit haar onderzoek naar de asbestaffaire.

De evacuatie had volgens het onderzoek geen spoedeisend karakter hoeven hebben en meer planmatig en gefaseerd kunnen plaatsvinden. De evacuatie van de woningen leidde tot veel onrust onder de wijkbewoners, van wie een aantal nog steeds niet naar huis is teruggekeerd.

De genomen maatregelen na de vondst van de asbest in de flats in Kanaleneiland noemt de commissie in haar rapport dan ook ''disproportioneel''. De opschaling van de crisisorganisatie noemt ze in haar rapport verder ''rommelig en onvolledig''.

Mitros

Ook de crisiscommunicatie was onvoldoende volgens het rapport. In het begin lag die communicatie zowel bij de gemeente als bij woningcorporatie Mitros, waardoor er niet op elkaar afgestemde boodschappen richting bewoners uitgingen.

Dat leidde tot verwarring en onrust. Ook zijn de zorgen en emoties van de bewoners bij de communicatie ''onvoldoende serieus genomen''.

Volgens de commissie is de asbestsanering aan de flat ''ondeugdelijk en niet veilig uitgevoerd'', waardoor er mogelijk onnodig asbest is vrijgekomen en verspreid. Na de vondst van verdacht materiaal zijn de werkzaamheden niet meteen stilgelegd en is er niet meteen melding van gemaakt. Het toezicht op die werkzaamheden was volgens de commissie ''niet adequaat''.

Betreuren

Mitros betreurt de enorme impact die de evacuatie heeft gehad op de bewoners van de flats. ''Ik denk dat we nauwelijks een inschatting hebben kunnen maken van de enorme impact van al deze maatregelen op de bewoners'', zei directievoorzitter Henk Peter Kip dinsdag.

''Voor hen is het een vreselijke tijd geweest en wij betreuren dat heel erg.'' Mitros werkt aan een beter asbestbeleid en een degelijk crisisplan.

Wolfsen

Burgemeester van Utrecht Aleid Wolfsen (PvdA) heeft zijn excuses aangeboden aan de bewoners van de wijk Kanaleneiland. Dat deed hij dinsdag op de persconferentie waar het onderzoeksrapport werd gepresenteerd.

"We hebben gehandeld op basis van de informatie die voorhanden was", zei Wolfsen in een eerste reactie. "Uw gezondheid heeft vooropgestaan en daarom is gekozen het zekere voor het onzekere te nemen."

Onrust

De gemeente betreurt het dat onrust en onzekerheid is ontstaan door de ontruimingen. "Dat spijt ons oprecht. Voor dat handelen bieden wij u onze welgemeende excuses aan", sprak Wolfsen tot de bewoners.

De commissie raadt de rijksoverheid aan nog eens goed te kijken of de huidige zelfregulering in de branche, waarbij een onbeduidend toezicht bestaat vanuit de overheid, wel voldoet. Zeker omdat er de komende tijd nog veel meer asbestsaneringsoperaties plaatsvinden. e verbeteren.

Bevestigd

De bewoners van Kanaleneiland voelen zich vooral bevestigd in de harde conclusies van het onderzoeksrapport. ''Vooral het gebrek aan communicatie herken ik heel erg", zegt bewoonster Eva Boele, die samen met een aantal andere wijkbewoners bij de presentatie aanwezig was.

''Ik keek uit het raam en zag mensen met koffers lopen. Ik wist niet wat er aan de hand was. Pas op de televisie hoorde ik wethouder Gilbert Isabella vertellen dat we weg moesten. Dat dit nu erkend is geeft een fijn gevoel."

Communicatie

''Onze grootste verontwaardiging in de zaak was echt over het totale gebrek aan communicatie", vult buurvrouw Samira aan. ''Deze conclusies horen daarbij." Het vertrouwen van veel bewoners richting gemeente is weg, vindt een oudere man. ''Ze moeten wel heel veel doen om dat goed te maken."

Ook missen sommige bewoners in het onderzoek de nazorg die Mitros en gemeente heeft geboden in augustus en september. ''We laten jullie niet in de steek zeiden ze. Nou, zo voelt dat wel", stelt Samira. ''De asbestaffaire blijft voortduren zolang de bron nog niet is schoongemaakt. We worden er nog steeds mee geconfronteerd.''

Zorgen

D66 in Utrecht is niet verrast over de conclusies. Volgens de commissie was grootschalige evacuatie na de ontdekking van asbest deze zomer niet nodig. ''De commissie bevestigt deels onze vermoedens dat er veel onduidelijkheid was toen werd besloten te ontruimen'', aldus raadslid Arjan Kleuver. Er was volgens hem onvoldoende oog voor de onrust bij bewoners.

''Asbest roept nou eenmaal veel vragen en angst op, daar had beter op ingespeeld moeten worden." Ook de VVD vindt dat de aandacht voor bewoners ''gebrekkig'' was. ''Ze moesten onnodig lang uit hun huizen vanwege fouten in de asbestverwijdering in opdracht van woningcorporatie Mitros.''

Vernietigend

Oppositiepartijen Leefbaar Utrecht en SP noemen de conclusies ''vernietigend" voor de gemeentelijke crisisorganisatie. ''Die is gewogen en te licht bevonden", zei Tim Schipper van de SP. Ze kondigen een stevig raadsdebat aan op 20 december. Ook de PvdA wil kijken hoe het beter kan met het toezicht op asbestsanering.

''De zelfregulering door de asbestbranche met marginaal toezicht door de overheid moet opnieuw beoordeeld worden. Utrecht moet dit aankaarten bij het Rijk."

Tip de redactie