'Staat schond mensenrechten in zaak-Telegraaf'

AMSTERDAM - De Nederlandse staat heeft de rechten van twee journalisten van dagblad De Telegraaf geschonden. 

Tot dat oordeel (pdf) kwam het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) in Straatsburg donderdagmiddag in de zaak die De Telegraaf en twee journalisten van de krant, Joost de Haas en Bart Mos, tegen de staat hadden aangespannen.

Inlichtingendienst AIVD had het duo niet mogen afluisteren en gijzelen. Door dit toch te doen heeft de staat het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) geschonden. Het afluisteren was in strijd met het Europese recht op vrije meningsuiting.

De zaak draait om journalistieke bronbescherming. 

Geheime informatie

De Telegraaf publiceerde in januari 2006 artikelen waaruit zou blijken dat geheime informatie van de BVD, de voorganger van de huidige AIVD, circuleerde in de Amsterdamse onderwereld. De dossiers, met daarin informatie over topcrimineel Mink K., zouden door een voormalige AIVD'er zijn verkocht.

Er ontstond een strijd tussen justitie en de journalisten. Justitie vroeg onder meer de documenten op waarop de twee zich baseerden. Ook claimde het duo later afgeluisterd te worden.

Vastgehouden

In november 2006 werden De Haas en Mos vastgehouden door de rechter-commissaris, omdat zij in een rechtszaak rond het lekken van de gegevens weigerden hun bron prijs te geven. 

Na drie dagen kwamen de twee weer op vrije voeten. De rechtbank vond uiteindelijk dat de staatsveiligheid niet in het geding was. De twee journalisten hoefden vanwege het verschoningsrecht hun bronnen niet te noemen.

Algemeen secretaris van journalistenbond NVJ Thomas Bruning spreekt van een "overwinning voor de journalistiek". Ook het Persvrijheidsfonds laat weten verheugd te zijn over de uitspraak "die Nederland zou moeten aanzetten om tot wetgeving over te gaan".

Bron

Het EHRM heeft zich vaker over het onderwerp uitgesproken. Het mensenrechtenhof oordeelde in 2007 al dat journalist Koen Voskuil ten onrechte was gegijzeld, nadat hij had geweigerd een bron te onthullen. De gijzeling was volgens het hof in strijd met het recht van journalisten om hun bronnen te beschermen.

In 2012 werden tijdschrift Autoweek en diens uitgever Sanoma in het gelijk gesteld. De hoofdredacteur van Autoweek had volgens het hof niet gearresteerd mogen worden toen het blad foto's van een illegale straatrace weigerde te overhandigen aan justitie.

Tip de redactie