ARNHEM - Het rookverbod in de horeca geldt ook voor eenmanszaken zonder personeel. Het gerechtshof in Arnhem legde de café's Victoria uit Breda en De Kachel uit Groningen donderdag ieder een boete van 1200 euro op wegens overtreding van dat verbod.

Foto:  Getty Images

 Bekijk video

Eerder hadden de gerechtshoven in Leeuwarden en Den Bosch de twee café's vrijgesproken, omdat uit de wet niet duidelijk zou zijn of die ook voor eenmanszaken gold. De Hoge Raad oordeelde echter dat het er wel goed staat en gaf het hof in Arnhem opdracht de zaak opnieuw te behandelen.

Verboden

Roken is verboden in kroegen met en zonder personeel. Zo moet het rookverbod van juli 2008 in de aangepaste Tabakswet worden uitgelegd, oordeelde het gerechtshof in Arnhem donderdag.

Zolang de volksvertegenwoordiging in Den Haag de wet niet verandert, moet de asbak van tafel, aldus het hof.

De twee café's krijgen allebei een boete van 1200 euro, omdat ze hun gasten lieten roken. Het hof zag af van de eveneens door het OM gevraagde voorwaardelijke sluiting van de twee kroegen.

Medewerkers

De twee kroegen, De Kachel uit Groningen en Victoria uit Breda, waren het middelpunt van een proefproces waarin zij bestreden dat het verbod voor hen van toepassing was. De bedoeling van de wet was om medewerkers te beschermen, zo stelden zij. Nu ze geen medewerkers hebben, geldt de wet dus niet voor hen, was hun gedachtegang.

De rechtbanken in Breda en Groningen, waar de cafés hun zaken lieten voorkomen, oordeelden verschillend. De ene kroeg werd bestraft en de ander vrijgesproken. In hoger beroep werden echter beide kroegeigenaren vrijgesproken door de hoven in Den Bosch en Leeuwarden.

De Hoge Raad oordeelde vervolgens dat de bescherming tegen rook ook voor de kleine kroegbaas zelf is bedoeld en dat een gerechtshof in dat licht opnieuw naar de twee rechtszaken moest kijken.

Gelijkheidsbeginsel

Voor het gerechtshof in Arnhem betoogden De Kachel en Victoria dat het verbod in strijd is met andere, hogere wetten en regels, zoals het gelijkheidsbeginsel. Alleen al daarom gold het verbod volgens hen niet toen inspecteurs in hun kroeg langskwamen en boetes wilden uitdelen.

Het gerechtshof in Arnhem oordeelt dat het nu geldende rookverbod kleinere kroegen niet overdreven benadeelt ten opzichte van grote die rookruimtes kunnen inrichten. Ook vindt het gerechtshof dat cafés niet extreem worden benadeeld ten opzichte van andere organisaties waar het rookverbod geldt.

Tenslotte is het niet aan een rechter, maar aan de wetgever om eventueel nieuwe afwegingen te maken tussen economische argumenten vóór en gezondheidsargumenten tegen roken, aldus het hof.

Cassatie

Eigenaar Gerard Sannes van café De Kachel in Groningen gaat in cassatie tegen de uitspraak donderdagmiddag van het gerechtshof in Arnhem. Bezoekers van het café kunnen gewoon blijven roken, zo zei hij donderdag in reactie.

''Er blijft hoe dan ook gerookt worden bij ons. Want als we het zouden gaan verbieden, komt er hier geen hond meer en dan kun je net zo goed meteen de deur sluiten. Wij hebben dus geen keuze'', aldus Sannes.

Zitten

Ook eigenaar Tonny van Haperen van café Victoria in Breda gaat is cassatie. Hij is zwaar teleurgesteld door de uitspraak, die voor hem aankomt als een mokerslag. ''Drie rechters hebben ons gelijk gegeven. Nu hebben ze een rechter gevonden die er anders over denkt. Maar ik geef het nog niet op.''

Van Haperen gaat de boete niet betalen, zegt hij. ''Desnoods ga ik in ruil daarvoor 24 dagen in de gevangenis zitten. Dan kan ik nog uitrusten ook'',

Verheugd

KWF Kankerbestrijding, de Hartstichting, het Astma Fonds en antirookstichting Stivoro reageren zeer verheugd op de uitspraak. "Het is een overwinning voor de volksgezondheid." De organisaties roepen minister van Volksgezondheid Ab Klink (CDA) op om duidelijk het signaal af te geven dat het rookverbod nu overal in de horeca geldt en dat de handhaving stevig ter hand wordt genomen.

Kabinet

Volgens voorzitter Willem van den Oetelaar van de actiegroep tegen roken Clean Air Nederland (CAN) hebben Klink en het vorige kabinet "een potje gemaakt" van het rookverbod. De organisatie vreest dat een nieuw kabinet het rookverbod definitief zal opheffen.

De Stichting Red de Kleine Horeca Ondernemer (KHO) heeft daarop haar hoop gevestigd. Door in cassatie te gaan, hoopt de stichting een definitieve uitspraak enkele maanden te kunnen uitstellen.

''Het woord is aan de politiek. Ik hoop dat het nieuwe kabinet snel wordt geformeerd. Kamerbreed is er nu steun voor de positie van de eenmanszaken. Ik verwacht dat het besluit opnieuw tegen het licht wordt gehouden'', aldus secretaris Wiel Maessen.

''Wij vinden het nog steeds een fout in de wetgeving. De rechter denkt daar helaas anders over'', zei Maessen donderdag.

Geen uitzonderingen

Demissionair minister Ab Klink (Volksgezondheid) is blij met het vonnis. "Het is een heel heldere uitspraak die duidelijk maakt dat er geen verschil is in de horeca. Er zijn geen uitzonderingen: roken is verboden in kroegen met en zonder personeel, liet een woordvoerder van het ministerie van Volksgezonheid, Welzijn en Sport (VWS) donderdag weten.

Ventilatiesystemen

Controleurs van de Voedsel en Waren Autoriteit (VWA) treden op bij overtredingen, aldus het ministerie. Daar wordt nog voor de zomer het onderzoek verwacht naar ventilatiesystemen die mogelijk een oplossing bieden voor eenmanszaken die te weinig ruimte hebben om een aparte ruimte te maken voor rokers.