AMSTERDAM - NS en ProRail hebben zelf besloten geen geld te investeren in het winterklaar maken van de spoorwissels. De bedrijven zetten een pot met 1,338 miljard euro voor andere projecten in.

Foto:  NU.nl/Maarten Blok

Dit blijkt uit een onderzoek van NU.nl en Dagblad Trouw naar de besteding van het geld dat de spoorwegbedrijven mochten inzetten voor kwaliteitsverbetering.

Vrieskou

Vorig jaar stelden ProRail en NS in diverse media 50 miljoen euro nodig te hebben om de wissels geschikt te maken voor winterse omstandigheden. Aanleiding was de ernstige verstoring van het treinverkeer die eind december ontstond tijdens een periode van streng winterweer.

Diverse politieke partijen reageerden furieus op de verstoringen. Uiteindelijk reageerden ook ProRail en NS. “Ik ben verheugd met de opmerkingen van de politici, want ik vind dat zij boter op het hoofd hebben”, zei directeur NS Reizigers Jacques Huberts op 22 december 2009 in het televisieprogramma Nova.

“Als ze zich daar nou nu over opwinden, zoals ze nu doen en het leidt er straks toe dat er ook 50 miljoen voor vrijkomt dan zijn wij met zijn allen blij lijkt mij.”

Geld beschikbaar

Maar eind 2000 werd door het Ministerie van Verkeer en Waterstaat en de Tweede Kamer besloten dat 1,338 miljard van de 1,9 miljard euro van de verkoop van telecombedrijf Telfort in een pot zou komen voor verbetering van het spoor. Van dit 'Fonds Eenmalige bijdrage NS' (Fens) was 340 miljoen euro beschikbaar voor projecten rond de infrastructuur.

In 2008 meldde ProRail op de balans dat er nog 815 miljoen euro van het geld over was
en dat het bedrag met 30 miljoen euro aan rente was gegroeid. Naar verwachting zou de rente in 2009 ongeveer 40 miljoen euro bedragen.

Keuzes

Er werd een aantal projecten rond infrastructuur gedefinieerd, zoals het verbeteren van energievoorziening, het uitvoeren van perronverlengingen en het verbeteren van opstelterreinen (het EPO-project) en overwegen.

Een voorlichter van ProRail maakt duidelijk dat er keuzes zijn gemaakt. Een voorlichter van de Nederlandse Spoorwegen stelt dat het bedrag voor infrastructuur niet voor wissels te gebruiken is, maar weigert verdere uitleg of informatie te geven.

De problemen van eind vorig jaar waren niet de eerste rond winterweer. Na winterse chaos op het spoor in 2005 beloofde ProRail ook beterschap. Op 22 januari 2010 stelde CDA-kamerlid Ger Koopmans niet eerder signalen te hebben ontvangen dat er een geldgebrek is om de infrastructurele problemen te verhelpen.

SP

De SP, die ook de achterliggende informatie over de chaos deze winter al naar boven had weten te halen, reageert fel. "De nasmaak voor de miljoenen gestrande reizigers deze winter wordt alleen maar zuurder."

"Niet alleen was er spake van slecht onderhoud en slechte planning bij ProRail én NS, maar blijkbaar wordt er ook nog onterecht het handje opgehouden door deze organistaties", aldus SP-Kamerlid Manja Smits.

Zij eist dan ook een duidelijk antwoord van de verantwoordelijk minister Eurlings van Verkeer over wat er precies met die honderden miljoenen euro's is gedaan.