Samenleving verwaarloost de jeugd

DEN HAAG - De Nederlandse samenleving verwaarloost de jeugd en daarmee ook haar eigen toekomst.

Tot die conclusie komen onderzoekers Frits Spangenberg en Martijn Lampert van onderzoeksbureau Motivaction in het boek De grenzeloze generatie en de eeuwige jeugd van hun opvoeders.

Het boek dat over jongeren tussen de 15 en 23 jaar gaat is maandag overhandigd aan premier Jan Peter Balkenende. Het mentaliteitsonderzoek is gemaakt op basis van ruim tien jaar waardenonderzoek onder 22.000 Nederlanders.

Het grote verschil met voorgaande generaties is dat steeds meer ouders het niet meer weten. Ze vinden opvoeden complex en ondertussen zijn ze vooral bezig zelf ''jong en mooi'' te blijven.

''Ze willen niet als volwassenen met hun wijsheid en levenservaring jongeren benaderen, maar het vooral tof hebben met hun kinderen. En dat is echt wat anders dan vroeger'', stelt Lampert.

Onder controle

In een notendop concluderen de onderzoekers dat opvoeders en Bureau Jeugdzorg de jeugd niet meer onder controle krijgen.

Het gaat om problemen als schooluitval, schulden, obesitas, alcoholmisbruik en publieke agressie, staat in het boek. Individualisme en hedonisme zijn de nieuwe koerswijzers.

Tweedeling

Onder de jeugd is sprake van een toenemende tweedeling, aldus Lampert en Spangenberg. 41 procent van de jeugd is niet zo zelfredzaam, noch pragmatisch ingesteld, ondernemend of onafhankelijk.

Een bijna even grote groep van 42 procent is dat juist wel. De eerste groep heeft moeite met de gecompliceerdheid van de samenleving en vraagt eigenlijk om veel meer sturing. Het betreft voornamelijk de laagopgeleide groep jongeren die kwetsbaarder is.

De onderzoekers vinden dat ouders de regie weer in handen moeten nemen. Scholen moeten stellen waar ze voor staan en wat ze verwachten van leerlingen en hun ouders.

Langetermijnvisie

De samenleving verwacht van de overheid dat die niet op een hype reageert, maar een langetermijnvisie ontwikkelt met daarin het antwoord op wat het aan de komende generatie wil meegeven, aldus de onderzoekers.

Balkenende zei blij te zijn met de analyse die is gemaakt, want daarin zit voor hem ook direct het perspectief:

''Op allerlei manieren moeten we elkaar respectvol gedrag voorhouden. Anders wordt het helemaal niks. Werken aan waarden vraagt om toewijding en dat is een kwestie van lange adem. De jeugd is misschien wat op drift, maar wij kunnen een anker uitgooien.''