De AEX handhaaft zich keurig boven de 500 punten. 'The only way is up', lijken veel beleggers te denken. Maar wat gebeurt er als de situatie rondom Iran plotseling escaleert? Amerika is aan zet op het geopolitieke schaakbord dat Midden-Oosten heet.

Foto:  ANP

Door Hans Jager van Blikopdebeurs.com

Een klein berichtje op Debka.com, dat ongetwijfeld snel wordt opgepakt door de mainstream media. De VS zouden op het punt staan bewijzen openbaar te maken van "vijandige" Iraanse activiteiten in Irak. Als bron wordt onder andere Zalmay Khalilzad opgevoerd, ambassadeur van de VS in Irak. "Solid evidence" volgens betrokkenen. Er wordt vast al gewerkt aan een flitsende PowerPoint presentatie.

In zijn State of the Union toespraak bleef president Bush de (hopeloze) oorlog in Irak koppelen aan de strijd tegen terrorisme. Slechts een derde van de Amerikanen steunt dit beleid nog.

Door Teheran als kwade genius in Irak af te schilderen kan wellicht een politieke rechtvaardiging gevonden worden twee problemen in één keer aan te pakken. Gaat Israël in zo’n scenario het militaire klusje opknappen?

Verrassingsaanval

ING meent dat de kans op een conflict met Iran door beleggers wordt onderschat. "The financial markets are assuming that an attack on Iran by Israel or the US is unlikely. However, bellicose rhetoric from Israel and an imminent build-up of US forces in the Gulf suggest that they could be in for a shock", aldus Charles Robertson, hoofdeconoom van ING Wholesale Banking in een rapport (pdf), dat Willem Middelkoop openbaar maakte.

Een aanval op Iran heeft "dramatische gevolgen" voor financiële markten, ook als het land niet militair terugslaat. Aandelen en de dollar zullen in dat scenario fors dalen terwijl olie, goud en hieraan gerelateerde grondstoffen een flinke stijging laten zien. Volgens ING is het effect op de beurs zo groot omdat de consensus onder marktpartijen is dan zo’n verrassingsaanval er niet komt.

Straat van Hormoes

Iran produceert momenteel ca. 4 miljoen vaten olie per dag. Het land heeft als OPEC lid gedeeltelijk controle over de Straat van Hormoes, een essentiële vaarroute voor de olie-export van Saoedi-Arabië, Koeweit, de Verenigde Arabische Emiraten en Irak.

Ongeveer 90 procent van alle olie uit de Perzische Golf wordt via deze route verscheept. Iran dreigde vorig jaar al een paar keer met een zeeblokkade.

Een (tijdelijke) afsluiting van de Straat van Hormoes kan voor een forse reactie op financiële markten zorgen. Het ‘goede’ nieuws: de belabberde Iraanse economie kan momenteel geen nieuw conflict gebruiken. De Iraanse president Ahmadinejad staat echter niet bekend om zijn evenwichtige standpunten. Ondertussen gaat de Amerikaanse vlootopbouw in het Golfgebied gestaag door.

Machtsevenwicht

De groeiende invloed van Iran, bestuurd door fundamentalistische sjiieten, wordt met argusogen gevolgd door het soennitische deel van de Arabische wereld. Recente onlusten in Libanon passen ook in dit beeld. Vooral Saoedi-Arabië vreest een verstoring van het huidige machtsevenwicht. Dat komt de VS goed uit. Het gist weer in het Midden-Oosten. Beleggers kunnen dat maar beter serieus nemen.