Zet het maar vast in uw agenda, op 15 november gaat de derde fase van de kredietcrisis in. Dan worden nieuwe Amerikaanse boekhoudregels van kracht, waardoor banken opening van zaken moeten geven over hun beleggingen.

Foto:  Novum

Door Hans Jager van Blikopdebeurs.com

Ondanks druk van Amerikaanse bedrijven de regels een jaar uit te stellen treedt vanaf donderdag 15 november de zogenaamde 'fair value standaard' (FAS 157) in werking. Twee weken geleden refereerde ik hier al even aan in een andere column, maar gezien de vergaande implicaties is er alle aanleiding daar nu wat uitgebreider op in te gaan.

Fantasiekoers

Banken zijn straks verplicht hun bezittingen te waarderen in drie categorieën, waarbij de marktprijs en vrije verhandelbaarheid centraal staan. Categorie 1 betreft beleggingen in actieve markten met een officiële, actuele koers. Bij categorie 2 is er geen markt, maar met behulp van vergelijkbare producten is een objectieve waardering mogelijk.

De crux zit in categorie 3: er is geen markt en geen vergelijkbare producten. Omdat de waarde niet objectief is vast te stellen mogen banken gebruik maken van hun eigen waarderingsmodellen. Er komt dus een soort fantasiekoers tot stand voor subprime papier, asset backed commercial paper, credit default swaps en andere hoofdpijnderivaten.

Eigen vermogen

Door de nieuwe boekhoudregels wordt eindelijk de omvang van riskant waardepapier per bedrijf duidelijk, en kan een relatie worden gelegd met de tot totale bezittingen en het eigen vermogen. Er is nog een winstpunt. Stel dat een hedge fund CDO’s moet verkopen, dan worden banken verplicht de waarde van hun bezit aan te passen als de marktprijs lager ligt.

Een aantal Amerikaanse zakenbanken heeft al inzake gegeven in hun 'Level 3 bezit', waaronder Goldman Sachs ($72 mld), JP Morgan Chase ($60 mld), Lehman ($22 mld) en Bear Stearns ($20 mld). De exposure van Goldman Sachs blijkt bijna het dubbele van haar eigen vermogen. En juist Goldman Sachs verwacht geen significante afschrijvingen als gevolg van de kredietcrisis.

Creditcardschulden

"De banken doen alsof de problemen over zijn en zij worden geloofd door beleggers", aldus Larry Fink van investeringsmaatschappij BlackRock. HSBC neemt echter een last van 3,4 miljard dollar vanwege verliezen bij de Amerikaanse divisie voor consumptief krediet. We hebben het hier dus niet over subprime, maar creditcardschulden. En ook die zijn in mandjes doorverkocht. Wie volgt?

De Britse vermogensbeheerder Schroders verwacht dat de kredietcrisis nog tot in het tweede kwartaal van 2008 zal voortduren. Volgens Deutsche Bank moet 1.200 miljard dollar aan hypotheken in de VS als risicovol worden beschouwd. Een derde is mogelijk oninbaar. Royal Bank of Scotland denkt dat alleen door de 'fair value standaard' 100 miljard aan extra afschrijvingen nodig zijn.

Financials

Ondertussen gaat Joe Sixpack steeds meer rente betalen op zijn flexibele hypotheek. Bank of America verwacht volgend jaar een forse stijging van gedwongen verkopen. En pas in het eerste kwartaal van 2008 moeten banken echt met de billen bloot. It ain't over yet! Elke opleving van de beurs is een goed moment financials uit de aandelenportefeuille te kieperen.

Bronnen: Moneymorning, Asia Times Online, CFO.com

Disclaimer De informatie in deze bijdrage is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.