‘Negativiteit beleggers niet irrationeel’

AMSTERDAM – De grote beursuitslagen die de afgelopen tijd te zien waren zijn niet onlogisch. Hoewel er onderbuikgevoelens kunnen optreden bij beleggers en koersen zo kunnen uitschieten, is de negativiteit van handelaren van de laatste tijd rationeel.

Foto:  ANP

Beurshandelaren in onder andere Europa en de Verenigde Staten lieten zich afgelopen tijd van hun wispelturigste kant zien. Beurzen verloren procentpunten binnen enkele minuten en wonnen deze in dezelfde tijd ook weer terug.

Toch zijn hun acties rationeel, volgens Henriëtte Prast. “Als je een brandend huis ziet, dan ga je er ook niet in, of ga je er tenminste weer uit”, legt zij uit. Prast is gedragseconoom en verbonden aan de Universiteit van Tilburg en aan de Wetenschappelijke Raad voor Regeringsbeleid (WRR).

Hoewel Prast ook ziet dat de koersuitslagen erg opmerkelijk zijn vraagt ze zich hard op af of de handelaren met onderbuikgevoelens handelen. “Ik denk niet dat er een verband is.”

Cascade-effect

Volgens de econoom is er wel een mogelijkheid dat de beleggers kuddegedrag vertonen. Dan is er een cascade-effect op de markten te zien is. Beleggers gaan elkaars gedrag kopiëren, als ze denken dat een andere handelaar meer informatie heeft.

“Een belegger verkoopt en anderen gaan dit gedrag volgen”, aldus Prast. Soms is het zelfs wijs om met de stroom mee te gaan. Ondanks dat beleggers irrationeel lijken, kan het lang duren voordat een markt zich herstelt.

Goed of slecht

Hooglaar financiële economie Sylvester Eijffinger ziet de markten juist “evident niet” als rationeel, maar maakt hier een nuance. De richting van de markten lijkt wel rationeel.

Beurzen hebben een zogenaamd binair karakter, volgens hem. “Het is goed of het is slecht.” De grote koersbewegingen op de beurs geven de onzekerheid en de twijfels van de handelaren weer “Die volatiliteit is volledig irrationeel. Dat de koersen een perfecte reflectie zijn op de economie is passé.”

Gistingsproces

“In het gistingsproces van informatie zitten heel veel irrationele processen. Vooral na de crisis is dat besef gekomen. Toch betekent dit niet dat de richting van de markt verkeerd is.”

De beurs loopt vooruit op de economie. De groeiverwachtingen voor de economie worden nu overal naar beneden bijgeschroefd en dus worden de koersen afgewaardeerd, maar door de twijfels en de onzekerheid die de eurocrisis veroorzaakt, slaan de koersen soms hard uit.

Volatiliteit

“Naarmate er meer twijfel is of de politici het probleem nog wel kunnen oplossen, neemt de volatiliteit toe.” Eijffinger, ook verbonden aan de Universiteit van Tilburg, geeft vooral de schuld aan Europese politici die een gebrek aan daadkracht laten zien.

Voordat de markten weer kalmeren moeten eerst de politici aan de bak om een oplossing te vinden voor de schuldencrisis in de eurozone.