Kopers bieden op nog niet gebouwde 'starterswoningen' in Noord

De gemeente omschrijft het nieuwbouwproject Kade Noord als volgt: '47 duurzame, klimaatneutrale, betaalbare koopwoningen voor starters'. Het project ligt op een steenworp afstand van de NDSM-werf. De woningen die komende vrijdag in de verkoop gaan, lijken alleen aan de neus van starters met een kleinere portemonnee voorbij te gaan, omdat de gemeente geen goede afspraken gemaakt heeft met de projectontwikkelaar.

Op de website van het nieuwbouwproject staan de prijzen van alle huizen, dat lijken definitieve verkoopprijzen te zijn. De prijzen van de woningen lopen van 185.000 euro voor 50 vierkante meter tot maximaal 320.000 euro voor 110 vierkante meter. Al met al redelijke prijzen voor de overspannen Amsterdamse huizenmarkt, zo lijkt.

Maar in een eerder geplaatste verkoopprocedure valt te lezen dat het om vanaf-prijzen gaat. "De door verkoper opgegeven vraagprijs is een uitnodiging tot het doen van een voorstel door de koper", staat er geschreven. Op de woningen kan dus vrij geboden worden. Gegadigden kunnen vanaf aanstaande vrijdag twee weken lang bieden en overbieden, dat bevestigt een bij het project aangesloten makelaar aan AT5.

Op de gemeentelijke website van het nieuwbouwproject, wordt gesproken van 47 starterswoningen. Maar in de Bestuursvergadering van stadsdeel Noord werd dat aantal afgelopen week al verlaagd naar 32. Vijftien woningen kosten nu namelijk al meer dan 245.000 euro: de bovengrens voor het verkrijgen van een Nationale Hypotheek Garantie (NHG). Die garantie was tot 2014 een voorwaarde om voor een gemeentelijke starterslening in aanmerking te komen.

'Alleen in Amsterdam'

Hans André de la Porte van de Vereniging Eigen Huis (VEH) noemt het bieden op nieuwbouwwoningen zeer opmerkelijk. "Het is alsof je een nieuw model auto introduceert met een beperkte oplage en hem dan alleen neerzet bij de best betalende dealer. Het is niet illegaal, maar je ziet het alleen in Amsterdam, op een markt die compleet oververhit is."

Volgens hem worden er in Amsterdam veel te weinig starterswoningen gebouwd en dat draagt weer bij aan de gekte op de huizenmarkt. "In Amsterdam moet je als starter nu eenmaal meer betalen." Maar heel veel meer dan 250.000 zou dat ook volgens hem niet moeten zijn. "Met twee modale inkomens kun je vaak niet meer lenen dan dat bedrag."

Hoe groot de gekte rond het nieuwbouwproject is, wordt duidelijk nadat een betrokken makelaar vertelt dat meer dan 1000 mensen een voorinschrijving hebben gedaan op de 47 woningen. Voor 23 woningen die nu nog onder het maximale NHG-bedrag van 245.000 vallen en daarmee volgens stadsdeel Noord starterswoningen zijn, geldt nu een vanaf-prijs van 219.500 euro. Het gaat dan om huizen van 63 vierkante meter, met een tuin van 44 vierkante meter.

Woonbeleid

De kans dat de huizen voor minder dan 250.000 euro verkocht gaan worden lijkt nihil, zeker rond de immens populaire NDSM-werf. Dat zegt Alphons Muurlink, lid van de bestuurscommissie Noord voor de PvdA. "Ik vind het belachelijk. Ik snap er werkelijk niets van", zegt Muurlink. "Als je starterswoningen nodig hebt en daar niets voor waarborgt, dan is je woonbeleid klaar voor de vuilnisbak." Muurlink maakte de zaak vorige week aanhangig in de vergadering van het Algemeen Bestuur van Noord.

"Het is de derde keer in drie maanden tijd dat er geklungeld wordt door de stad." Muurlink verwijst daarbij naar de projecten Elzenhage Noord, waar middenhuurwoningen voor meer dan 1000 euro over de toonbank gaan en het project NorthOrleans, waar kleine woningen bedoeld voor studenten, opeens voor 1250 euro per maand verhuurd worden.

Portefeuillehouder Ruimtelijk Ordening en Bouwen in Noord, Erna Berends (SP), laat weten geschrokken te zijn van het verhaal. Volgens een woordvoerder was zij niet op de hoogte van het proces van biedingen, maar wordt dat nu verder uitgezocht. De problemen zijn volgens haar ontstaan toen de plannen voor de woningen in 2007 ontwikkeld werden.

In crisistijd besloten

Vanuit de afdeling Grond en Ontwikkeling van de gemeente zijn er toen geen voorwaarden gesteld aan de maximale verkoopprijs van de woningen. "In de tijd dat er besloten werd om Kade Noord te ontwikkelen zaten we in een crisis. Berekend op het aantal vierkante meters en de toen geldende grondprijzen, waren het echte starterswoningen", vertelt de voorlichter.

Maar met de huizenkoop-gekte in de stad, zijn de grondprijzen flink gestegen. Afgelopen jaar werd de grondprijs van het project Kade Noord verdubbeld, vertelt de woordvoerder. En dat moest doorberekend worden aan de ontwikkelaar en dus aan de huizenkopers. De goedkoopste woning in het project (50 vierkante meter) steeg daardoor eerder al van ongeveer 120.000 euro, naar 185.000 euro.

Volgens ontwikkelaar Kade Noord BV is de interesse in het project overweldigend en worden de twee aangesloten makelaars overladen door telefoontjes van potentiële kopers, die graag meer willen betalen. Daarom is er besloten om tot biedingen over te gaan. "Als je in Amsterdam wil beginnen, dan moet je meer betalen."

Maximale grondprijs

Dat starters in Amsterdam meer moeten betalen voor een eerste woning, dat moet Hans André de la Porte (VEH) ook constateren. Hij ziet met name problemen in het proces van biedingen. "Het is een soort loterij geworden. Je komt er als starter gewoon niet tussen. De mogelijkheid om te kiezen is er niet. Het is slikken of stikken. Je moet meedoen aan die wedstrijd."

Ontwikkelaar Kade Noord BV zegt bij de gemeente gevraagd te hebben om een meer sociale vorm van erfpacht, zoals ook woningcorporaties die krijgen. Maar de gemeente weigerde dat. "Ze willen hele sociale huizenprijzen, maar ook de maximale grondprijs." Uiteindelijk werd er volgens de ontwikkelaar besloten om het nieuwbouwproject aan de vrije markt over te laten.

"De tranen springen je in de ogen als je dit ziet", vertelt Alphons Muurlink. "Ik verwacht dat we er in het geval van Kade Noord niets meer aan kunnen doen."

'Uitverkoop'

Raadslid Maarten Poorter, ook van de PvdA, gaat vragen stellen over het nieuwbouwproject in de raadscommissie Wonen. "Als we deze lijn doorzetten dan betekend dat letterlijk de uitverkoop van de stad. De stad is voor iedereen en daar moet je als raad voor strijden, want de vrije markt doet dat zeker niet."

Tip de redactie