Donner wil slimme camera's inzetten tegen terrorisme

DEN HAAG - Minister Donner (Justitie) wil op grote schaal slimme camera's inzetten in de strijd tegen terrorisme. De intelligente camera's slaan aan als iemand zich in de massa verdacht gedraagt of als zich andere verdachte situaties voordoen.

Deze apparatuur is sinds kort in gebruik op de luchthaven Schiphol. Als het aan Donner ligt, komen de camera's straks ook op grote stations en in steden te hangen, zegt de CDA-bewindsman in een interview met het persbureau ANP.

Na de aanslagen in Londen en de recente, mislukte kofferbomaanslagen op treinen in Duitsland is volgens hem gebleken dat bewakingscamera's op grote stations een belangrijk instrument zijn om verdachte zaken snel te kunnen ontdekken. Als er onverhoopt toch iets misgaat, zijn de beelden terug te halen en kunnen politie en justitie die gebruiken bij de opsporing van de daders.

Schiphol

Op Schiphol wordt een systeem ontwikkeld waarbij alle camera's zijn aangesloten op hetzelfde netwerk. De inlichtingen- en veiligheidsdienst AIVD kan in principe alle beelden zien. Andere diensten, zoals politie, justitie, douane, Koninklijke Marechaussee en vliegmaatschappijen, kunnen alleen beelden voor hun eigen doeleinden gebruiken.

Bewakingscamera's

Donner sluit niet uit dat steden ook een soortgelijk systeem krijgen. In dat geval zouden alle bewakingscamera's op straat, in stations en bij instellingen zoals ministeries in één systeem samenkomen bij de politie. De overheid zou dan doeltreffender kunnen optreden tegen terrorisme, maar ook tegen allerlei vormen van criminaliteit.

Vijf jaar na de aanslagen in de Verenigde Staten is ook Nederland in de ban van het terrorisme. Die situatie zal nog vele jaren duren, verwacht Donner. "We moeten niet de illusie hebben dat we er in een paar jaar vanaf zijn", zegt hij. Zowel op de korte als lange termijn is er daarom nog veel te doen in verband met de terreurbestrijding in Nederland.

Doelwit

Het besef dat ook Nederland een potentieel doelwit is, is nog niet eens zo lang geleden doorgedrongen. De aanslagen op 11/9 hadden dat effect in elk geval niet onmiddellijk in ons land, aldus de minister. De omslag kwam volgens hem pas na de aanslagen in Madrid en na de moord op cineast Theo van Gogh. "Toen hebben we de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding (NCTb) ingevoerd en diverse wetsontwerpen op het gebied van het strafrecht in gang gezet."

Er is geen sprake van onderschatting geweest, meent Donner. "Door de aanslagen in Madrid, Londen en op Van Gogh krijg je een andere blik op de zaak. Dat is wat ervaring heet. Het komt dichterbij."

Moslims

De grote hoeveelheid propaganda van radicale moslims op internet vormt op dit moment een voedingsbodem voor terrorisme in ons land, constateert de minister van Justitie. "Dit is een punt waar nog volop gekeken moet worden hoe we dat verder kunnen aanpakken. We moeten radicalisering voorkomen. Internet is op dit moment een van de grote wegen waarlangs radicalisering plaatsvindt. Ik maak me zorgen over de manier waarop zich dat nog steeds uitbreidt."

Probleemjongeren

Het beeld dat vooral probleemjongeren vatbaar zijn voor de radicale ideeën, klopt volgens Donner niet. "Een van de zorgwekkende dingen is dat het vaak jongeren zijn die juist opvallen omdat ze ogenschijnlijk zo goed geïntegreerd waren." Een ander groot gevaar noemt hij het "denken in gescheiden rechtsorden".

Daarbij gaat het om moslims die zich geestelijk terugtrekken uit de Nederlandse rechtsorde en zich daar niets meer van aantrekken. Dergelijk gedrag kan volgens Donner een "kader zijn om over te stappen naar terreur".

Het is de enige keer dat de bewindsman blijk geeft van zorgen. Als het over terrorisme gaat, toont Donner vooral realiteitszin. "Ik ben tevreden over de voortgang van de maatregelen die we hebben genomen, maar we zijn er dus nog niet. Het meest gevaarlijke gevoel in deze is het gevoel 'we hebben het'. Er zal altijd wel eens iets fout gaan."

Als voorbeeld komt de aanvankelijk mislukte aanhouding van twee inmiddels veroordeelde leden van de Hofstadgroep naar voren. De AIVD had de politie gemeld dat de verdachten met een reinigingsritueel bezig waren. De politie had zich vervolgens niet gerealiseerd dat dit betekende dat de verdachten zich voorbereidden om te sterven.

"Als er daadwerkelijk iets gebeurt, dan zie je een aantal dingen die je daarvoor niet ziet. Maar met zo'n ervaring wordt wel iets gedaan", benadrukt Donner. "We hebben nu een speciale interventie-eenheid opgericht die speciaal voor dit soort taken is getraind."

Aanslag

Op dit moment bestaat er nog steeds een reële kans op een terroristische aanslag in Nederland, zegt Donner. Maar je moet die dreiging in zijn ogen wel in het juiste perspectief blijven zien. "De kans is nog altijd groter dat je bij een auto-ongeluk betrokken raakt dan bij een terroristische aanslag."