OM beschouwt Holleeder als hoofd afpersbende

SCHIPHOL - En daar was hij dan, de meest beruchte crimineel van Nederland, Willem Holleeder. Sterk vermagerd en gekleed in een zwarte bandplooibroek met een wit-bruin geblokt overhemd betrad hij donderdag de rechtbank op Schiphol-Oost. Samen met medeverdachten Paja M. en Senol T. zat hij achter een tafel. Justitie beschouwt hen als de leidinggevenden van een criminele organisatie.

"Maestro", zo begroette de 47-jarige Holleeder, bijgenaamd De Neus, zijn advocaat Bram Moszkowicz. Tijdens het uitgebreide verhaal van de officieren van justitie Fred Teeven en Koos Plooy boog Holleeder vaak naar achteren om met Moszkowicz te overleggen.

Leesbril

Ook bij het lezen van stukken uit zijn dossier had hij de hulp van zijn raadsman nodig, die hem zijn leesbril uitleende. Het verhaal van de officieren ontlokte Holleeder veelvuldig een opmerking of een lach. Als Plooy vertelt dat een voormalige levenspartner van Endstra zelf contant geld aan Holleeder heeft betaald, bedragen van 120.000 en 50.000 euro, vraagt Holleeder aan zijn raadsman wie die vrouw is en schudt lachend zijn hoofd.

Endstra

Later haalt Plooy de broer van de doodgeschoten vastgoedhandelaar Willem Endstra aan, die heeft verklaard dat er een verwijdering is ontstaan tussen Holleeder en Endstra als blijkt dat Holleeder zelf in onroerend goed wil. Endstra vond dat dat niet kon. Daarna vertelde Plooy dat de broer van Endstra Holleeder "een fiets heeft zien dubbelvouwen", die voor het kantoor van de vastgoedmagnaat stond. "Dat kan ik echt niet", zo maakte Holleeder zijn advocaat lachend duidelijk.

Ook Paja M. en Senol T. hadden soms iets op het verhaal van het Openbaar Ministerie aan te merken. De overige drie, Marcel K. , Ozan T. en Rene van D. hielden zich stil.

Getuigen

Het OM deed donderdag opnieuw een beroep op getuigen die kunnen vertellen over misdrijven van de vermeende afpersgroep. Aanklager Fred Teeven vroeg hen zich te melden en zich niet door angst te laten leiden.

"Het Openbaar Ministerie zal zorgvuldig met hun belangen omgaan", benadrukte de aanklager. Hij stelde vast dat het nu de realiteit is dat getuigen in zaken als deze, eerder afgeschrikt dan aangemoedigd lijken te worden.

Toch meldde Teeven donderdag dat het voor het eerst sinds lange tijd is, dat justitie grip krijgt op "een aantal onrustbarende ontwikkelingen van de afgelopen jaren: afpersingen, liquidaties en corruptie binnen gevoelige overheidsdiensten". Het is volgens hem een zware en verantwoordelijke taak voor justitie om door middel van transparante waarheidsvinding en een eerlijke rechtsgang tot de gewenste opheldering van onopgeloste misdrijven te komen en de "rechtsorde" op dit punt te herstellen.

Fel

Moszkowicz trok donderdag in de rechtbank fel van leer tegen de rechercheurs van de Criminele Inlichtingen Dienst (CIE) van de Amsterdamse politie die vijftien gesprekken met de doodgeschoten vastgoedhandelaar Willem Endstra hebben gevoerd. Hij sprak van een "gefrustreerde, gebonneerde CIE-vlek".

'Laffe hond'

Volgens de raadsman hadden de drie mannen met wie Endstra deze gesprekken in 2003 heeft gevoerd het gemunt op Holleeder. Zo blijkt uit de opmerkingen die in de verbalen zijn weergegeven onder meer dat ze Holleeder voor laffe hond uitmaakten. "Bedient het Openbaar Ministerie zich van dit soort allooi", vroeg Moszkowicz zich af. Hij begrijpt ook niet dat justitie weinig heeft gedaan met de informatie die Endstra verschafte.

Openheid

Hij wil de drie rechercheurs horen en ze alle vragen kunnen stellen. Normaliter zouden CIE-rechercheurs dat niet hoeven, om hun informant te beschermen. Dat gaat in dit geval niet op. Moszkowicz wil dat de rechtbank beslist dat hij de drie in alle openheid kan horen.

Verder is hij van mening dat de CIE-gesprekken met Endstra en de verbalen die daarvan zijn opgemaakt, niet kunnen dienen als bewijs. Hij haalde daarbij een brief aan van het college van procureurs-generaal in 2004 aan minister Piet Hein Donner van Justitie, waarin het schrijft dat CIE-informatie niet als zelfstandig bewijs kan dienen, maar alleen als "sturingsinformatie".

Belang

Moszkowicz zei overigens alle opgenomen gesprekken nog integraal te willen uitluisteren. Dat wordt nog lastig, nu is gebleken dat één band is zoekgeraakt. "Er is slordig omgesprongen met het materiaal. Dat zegt ook wel iets over het belang dat er aan werd gehecht", aldus de advocaat.

Overtrokken

Hij wees er verder op dat Holleeder, na veroordeeld te zijn voor de ontvoering van Freddy Heineken in 1983, geen strafbare feiten meer heeft gepleegd. "De reputatie die mijn cliënt heeft, is overtrokken." Holleeder verblijft momenteel in een speciale afdeling van de gevangenis in Vught, waar een EBI-regime geldt. De EBI is de meest beveiligde inrichting in Nederland. Moszkowicz heeft geen idee waarom, omdat zijn cliënt niet vluchtgevaarlijk is.

De zitting zal donderdag naar verwachting tot in de avond duren. De rechtbank geeft daarom vrijdag antwoord op alle gedane verzoeken.

Tip de redactie