Pechtold wil lijsttrekker D66 worden

AMSTERDAM - Minister Pechtold (Bestuurlijke Vernieuwing) stelt zich kandidaat voor het lijsttrekkerschap van D66. Hij heeft dat woensdag gezegd voor aanvang van een partijbijeenkomst in Hengelo.

"De partij staat er nu niet zo goed voor, maar ik wil 10 procent van het electoraat aan D66 binden", zei Pechtold. "Als ik bij alle twijfelaars en afvalligen een voor een langs moet om ze terug te halen bij de partij, dan doe ik dat", hield hij de veertig aanwezige D66-leden voor.

Hij wil het vertrouwen in de partij herstellen en deze een stijl van dialoog en nuance aanmeten. "Leden zijn bezorgd, op verjaardagspartijtjes moeten ze de keuze voor hun partij verdedigen. Maar het is geen tijd meer om te navelstaren en het is ook zeker niet meer de tijd van zelfdestructie. We moeten ons niet laten aanpraten dat we overbodig zijn. We zijn een factor."

Rust

Pechtold zei eerst rust in de partij te willen brengen en volgend jaar een goede verkiezingsuitslag neer te willen zetten. Als belangrijke thema's noemde hij het individu, een sociaal gezicht, integratie, milieu, bestuurlijke vernieuwing en onderwijs. "D66 is een links-liberale ideeënpartij met praktische oplossingen."

Een aantal ex-D66-leden wil een eigen partij beginnen onder de naam DeZes, maar dat is volgens Pechtold niet nodig. "Er is voldoende ruimte voor D66, daarvoor is geen andere naam, kleur of logo voor nodig."

In het tv-programma Nova schaarde Pechtold zich achter de fractie van D66, die vindt dat bij de discussie over een nieuwe snelweg A6/A9 langs of onder het Naardermeer de natuurwaarde voorop moet staan. Ook bleef hij erbij dat er een discussie moet komen over beperking van de aftrek van de hypotheekrente om huizen voor starters op de woningmarkt betaalbaarder te maken.

Pechtolds kandidatuur werd alom verwacht. Zijn belangrijkste concurrente wordt waarschijnlijk huidig fractievoorzitter Lousewies van der Laan, die pas na het partijcongres van komende zaterdag duidelijkheid wil geven over haar toekomst. Pechtold wilde woensdag nog niet ingaan op de verschillen tussen hemzelf en Van der Laan.

Kandidaten voor het lijsttrekkerschap van D66 kunnen zich sinds eind april bij de partij aanmelden. Op 24 juni moet de nieuwe lijsttrekker voor de parlementsverkiezingen van volgend jaar mei bekend zijn. Aanvankelijk zou de nieuwe leider pas in september worden aangewezen, maar de leden wilden al eerder duidelijkheid.

Zaterdag houdt D66 een partijcongres in Zutphen. Leden van de partij krijgen dan de kans de D66-bewindslieden aan de tand te voelen over de gemaakte keuzes van de afgelopen regeerperiode. Binnen de partij heerst veel onvrede. In de laatste peilingen wordt het huidige zetelaantal in de Tweede Kamer van zes minstens gehalveerd.

Kritiek

Pechtold heeft de smaak van de politiek blijkbaar te pakken. Ondanks zijn kritiek op "het Haagse wereldje" ziet hij er voor zichzelf wel een toekomst in. Amper een jaar geleden werd de 40-jarige Pechtold na het plotselinge vertrek van Thom de Graaf minister voor Bestuurlijke Vernieuwing. In korte tijd werd hij een van de meest besproken bewindspersonen. In interviews uitte hij stevige kritiek op collega-ministers, het kabinetsbeleid of het Haagse politieke wereldje waar "met meel in de mond wordt gesproken".

Dat leidde nogal eens tot aanvaringen, vooral met coalitiegenoten CDA en VVD. In oktober kwam het tot excuses toen hij premier Balkenende had beschuldigd van doemdenken, omdat hij geregeld wees op mogelijke terreuraanslagen. In januari wasten zijn collega's hem hardhandig de oren nadat Pechtold had gezegd dat ministers "vreselijker" met elkaar omgaan dan wie ook. "Het is allemaal veel vuiler en vunziger dan mensen denken."

Kloof

Pechtold heeft zich bij zijn aantreden ten doel gesteld vastgeroeste Haagse rituelen aan de kaak te stellen om te proberen de kloof tussen politiek en burger te verkleinen. En dat mag in zijn ogen best gepaard gaan met stevige teksten. De bewindsman wist echter ook dat hij zich daarmee op de kaart zou zetten voor de partij en voor zijn eigen rol daarin.

De D66'er wijkt in zijn profileringsdrang soms af van het kabinetsbeleid. Zo bepleitte hij legalisering van softdrugs en noemde hij de identificatieplicht een absurde schijnveiligheid. Hij vindt dat dit, net als preventief fouilleren en cameratoezicht, alleen maar een beperking van de vrijheid tot gevolg heeft. Pechtold ziet meer in extra geld voor onderwijs, opvoeding, alcohol- en drugsbeleid en inburgering.

Opmars

Zijn opmars is vooral snel gegaan sinds hij in 2002 voorzitter werd van D66. Pechtold begon zijn loopbaan als kunsthistoricus begin jaren negentig bij Van Stockum's Veilingen in Den Haag. Toen was hij al politiek actief, eerst als assistent van de Leidse D66-fractie. Daarna kwam hij in de gemeenteraad van deze stad en tussen 1997 en 2003 was hij er op diverse terreinen wethouder. In oktober 2003 werd hij in Wageningen burgemeester maar daar vertrok hij al na anderhalf jaar naar het Haagse pluche.

Tip de redactie