ZUIDHORN - Premier Balkenende heeft zich dinsdag tijdens een CDA-partijbijeenkomst in Zuidhorn luid en duidelijk achter een Nederlandse militaire missie naar het gevaarlijke zuiden van Afghanistan gesteld. Minister Kamp (Defensie) zei in het EO-televisieprogramma Het Elfde Uur te denken dat "we naar Afghanistan gaan".

Foto:  ANP

De minister-president deed een dringende oproep aan de Tweede Kamer om zich niet te verliezen in procedures maar "volop te debatteren over de inhoud van de missie". Volgens de premier is er nu genoeg tijd verloren. "We moeten het nu zo snel mogelijk over de inhoud hebben, over het perspectief dat onze Nederlandse militairen de Afghaanse bevolking kan bieden. Dat verwacht de Afghaanse bevolking van ons en dat verwacht de internationale gemeenschap van ons."

Voornemen

Kamp is ervan overtuigd dat de Tweede Kamer binnenkort inhoudelijk over de brief van het kabinet zal debatteren. Een Kamermeerderheid onder aanvoering van VVD en PvdA wil pas in debat gaan als er een besluit van het kabinet ligt. Tot nu toe heeft het kabinet alleen het voornemen uitgesproken om Nederlandse militairen naar Afghanistan te sturen. "Het uiteindelijke resultaat zal zijn dat de Kamer een inhoudelijke discussie niet zal willen ontlopen", is de overtuiging van de bewindsman.

Veiligheid

Balkenende begreep dat er veel onrust is ontstaan over de missie. "Ik kan ook niet garanderen dat onze militairen in Uruzgan geen schot hoeven te lossen of dat zij er zonder kleerscheuren af zullen komen." Volgens de premier moet de discussie nu gaan over de vraag of de missie voldoende veilig is en "of het goede werk dat we willen verrichten ook succesvol kan zijn".

Krachtige taal VS

De premier had weinig waardering voor de krachtige taal die er in de VS wordt gebezigd over de Nederlandse worsteling rond de missie van circa 1200 militairen naar Uruzgan. Dat toont "te weinig respect" voor wat Nederland de afgelopen jaren heeft gedaan voor de internationale gemeenschap, aldus de premier.

Vertrouwelijk overleg

Balkenende had voorafgaande aan zijn spreekbeurt nog een vertrouwelijk overleg op een geheime locatie met zijn twee vice-premiers, Zalm (VVD) en Brinkhorst (D66) over de gerezen patstelling rond de uitzending. De D66-bewindslieden weigeren mee te werken aan een kabinetsbesluit over de uitzending sinds D66-fractievoorzitter Dittrich eind vorig jaar zijn veto over de missie heeft uitgesproken.

VS

Het gekrakeel in Nederland leidde deze week tot opmerkelijke reacties uit de Verenigde Staten. Eerst dreigde een vertrouweling van de Amerikaanse president Bush, de oud-diplomaat Paul Bremmer III, dat als Nederland zijn aanvankelijke toezegging niet gestand zou doen, dat wel eens schadelijk zou kunnen uitpakken voor de Nederlandse economische belangen in de VS. Vervolgens maakte de Amerikaanse regering zelf via een interview in de Volkskrant duidelijk dat Washington een afhaken van Nederland onbegrijpelijk zou vinden.

Overleg kabinet

Vrijdag zal Balkenende de kwestie opnieuw proberen af te stemmen met het gehele kabinet. De inzet is om na een procedureel debat met de Kamer zo snel mogelijk de inhoud van de missie aan de orde ter stellen en duidelijkheid te krijgen over de uitzending.

Oud-minister van Buitenlandse Zaken en prominent PvdA'er Van der Stoel hekelde in het televisieprogramma NOVA het "onzinnige spel rond 'besluit' en 'voornemen"'. "Het is een beetje beschamend dat zo'n ernstige zaak in het teken komt te staan van deze kwestie."