DEN HAAG - Voormalig Europees commissaris Bolkestein is bang dat de euro geen stand houdt tegen het gesjoemel met de criteria die de eenheidsmunt waardevast moeten houden. "Het wangedrag van vooral de grotere lidstaten Frankrijk, Duitsland en Italië maakt dat onzeker", zei hij woensdag in een interview met het blad Forum van werkgeversvereniging VNO-NCW.

Foto:  ANP

Bolkestein denkt dat de euro pas echt getest wordt als over een aantal jaren de vergrijzing toeslaat. "De Italiaanse pensioenen zijn niet zo makkelijk te betalen. Men zal in Italië de neiging hebben om geld te lenen en dat zal de gemeenschappelijke munt nog verder verzwakken."

De vroegere VVD-leider herhaalt dat hij zijn fractie mogelijk zou hebben geadviseerd tegen de invoering van de euro te stemmen, als hij destijds had geweten dat er zo met de criteria (neergelegd in het stabiliteitspact) geknoeid zou worden.

"Toen het onderwerp in de Tweede Kamer werd behandeld, heb ik het debat erover zelf gevoerd. Premier Kok zei over de criteria voor het stabiliteitspact: die zijn in marmer gebeiteld en hangen boven mijn bed. Een goochemerd zei toen: nu maar hopen dat het touwtje stevig genoeg is."

'Ik voel mij ook genept'

Volgens Bolkestein is de onvrede over de euro een belangrijke reden waarom de Nederlandse bevolking in juni tegen de Europese grondwet heeft gestemd. "Ik voel me ook genept." Maar hij vindt ook dat het kabinet fouten heeft gemaakt bij zijn ja-campagne voor de grondwet. Zo heeft minister Bot van Buitenlandse Zaken "dommme dingen" gezegd, bijvoorbeeld toen hij de burgers adviseerde bij twijfel niet te gaan stemmen.

Overigens had er wat Bolkestein betreft helemaal geen referendum gehouden moeten worden. Bij volksraadplegingen worden volgens hem alle argumenten vermengd. "Het wordt een soep."

In plaats van de grondwet moet er "een nieuw, verbeterd verdrag" komen, dat per onderdeel uitonderhandeld moet worden door de lidstaten, aldus Bolkestein. De term 'grondwet' moet daarbij vermeden worden, "want dat is het gewoon niet".