Kabinet akkoord met eerder uitzetten criminele vreemdeling

DEN HAAG - Vreemdelingen die binnen drie jaar na aankomst in Nederland een misdrijf plegen waarop een gevangenisstraf staat, kunnen het land worden uitgezet. Dat geldt ook voor vreemdelingen die meerdere keren veroordeeld worden tot kleine celstraffen, zogeheten veelplegers.

Vreemdelingen die binnen drie jaar na aankomst in Nederland een misdrijf plegen waarop een gevangenisstraf staat, kunnen het land worden uitgezet. Dat geldt ook voor vreemdelingen die meerdere keren veroordeeld worden tot kleine celstraffen, zogeheten veelplegers.

Het kabinet ging vrijdag akkoord met dit voorstel van minister Verdonk (Vreemdelingenzaken en Integratie) om het beleid aan te scherpen. Het gaat om vreemdelingen die rechtmatig in Nederland zijn. Vaak hebben ze een reguliere verblijfsvergunning in het kader van gezinsvorming- of hereniging, studie of werk.

Lichtere vergrijpen

Nu kunnen vreemdelingen met een verblijfsvergunning pas na een zwaar misdrijf Nederland uitgezet worden als ze hun straf hebben uitgezeten. Het kabinet wil dit ook bij lichtere vergrijpen mogelijk maken als ze nog relatief kort in Nederland zijn. Net als voorheen wordt wel per individueel geval een afweging gemaakt, waarbij alle feiten en omstandigheden worden meegewogen.

De bewindsvrouw hoopt dat van de maatregel een preventief effect uitgaat. "We willen voorkomen dat nieuwkomers het criminele pad opgaan. Ze zijn hier te gast en ze moeten zich goed gedragen. Ook moet het personen afschrikken die met slechte bedoelingen naar Nederland willen komen.''

Veelplegers

In de brief die Verdonk vrijdag aan de Tweede Kamer stuurde, staat dat de aanwezigheid van criminele vreemdelingen, onder wie een grote groep veelplegers, een groeiend probleem is. De strengere aanpak van veelplegers sluit aan op het beleid ten aanzien van deze groep criminelen, dat vorig jaar in gang is gezet. Daarbij wordt iemand veroordeeld voor het totale criminele verleden en niet alleen voor afzonderlijke delicten. Tot nu waren er voor veelplegers met een verblijfsvergunning geen verblijfsrechtelijke consequenties. Straks wel.

Intrekking van de verblijfsvergunning en uitzetting kan ook na die drie jaar verblijf in Nederland gebeuren. Maar dan is dat voor ernstiger misdrijven. Illegalen kunnen altijd al worden uitgezet, ook zonder dat ze een misdrijf plegen.

Europa

De aanscherping is volgens het kabinet in lijn met het advies van de Adviescommissie Vreemdelingenzaken (ACVZ) en met wat andere Europese landen doen. Nederland zou hiermee samen met Denemarken en Noorwegen het strengste openbare orde beleid hebben in Europa, aldus Verdonk in haar brief.

Verdonk kan in de Kamer rekenen op steun van in ieder geval CDA en VVD. Coalitiegenoot D66 is negatiever. Fractieleider Dittrich vindt het voorstel ”veel te streng'', ondanks de afzwakking. Het aanvankelijke plan was volgens hem dat bij nieuwkomers alle misdrijven eronder vielen, maar dat is nu beperkt tot misdrijven waarop een celstraf staat. Dat zijn overigens de meeste. ”Ik vind dat het om ernstige misdrijven moet gaan.'' De PvdA is ook kritisch. Woordvoerder Dijsselbloem zei eerder al dat hij het veel te ver vond gaan.

Hoogleraar vreemdelingenrecht prof.dr. A.van Kalmthout is zeer kritisch. Volgens hem zijn er nu al tal van mogelijkheden om criminele vreemdelingen uit te zetten ”en die worden lang niet allemaal benut''. Voor hem is de vraag wat er gaat veranderen. ”,Moet iemand echt veroordeeld zijn en een celstraf hebben ondergaan? Kunnen ook mensen eronder vallen die een lichte taakstraf hebben gekregen?''

Discriminatie

Van Kalmthout, werkzaam aan de Universteit van Tilburg, ziet ook het risico dat vreemdelingen anders en eerder worden vervolgd. ”Afhankelijk van het concrete voorstel dreigt discriminatie en grote rechtsongelijkheid te ontstaan.'' Hij vreest ook dat het onderscheid tussen 'wij' en 'zij' wordt aangescherpt''. Vreemdelingen zijn meer dan een 'gast'. ”Zij dragen bij en maken deel uit van de samenleving, het gaat niet om toeristen die kort hier verblijven.''

Ten slotte vreest Van Kalmthout dat de verantwoordelijke diensten overbelast raken. "De groep mensen die voor uitzetting in aanmerking komt, wordt steeds groter, terwijl men tot nu toe er niet in slaagt de zware gevallen uit te zetten. Maak de problemen niet groter.''