D66 blijft in coalitie

DEN HAAG - D66 blijft in het kabinet. De 2700 leden van de kleinste coalitiepartij besloten zaterdag met ruime meerderheid het coalitieakkoord van CDA, VVD en D66 na uitvoerige discussie te omarmen. Daarmee werd het voortbestaan van het tweede kabinet-Balkenende veiliggesteld.

Mede-partijoprichter en voormalig partijleider Hans van Mierlo trok een groot deel van de kritische achterban uiteindelijk over de streep. Hij schetste kort voor de stemming de voordelen van het vorige week gesloten coalitieakkoord, met daarin afspraken over bestuurlijke vernieuwing en extra geld voor onderwijs en innovatie. Van Mierlo was door de verdediging van de politieke top overtuigd geraakt dat D66 met de afspraken "geen aanloop" neemt naar nieuwe samenwerking met CDA en VVD na de verkiezingen.

Kritische achterban

De openlijke steun, na eerder deze week flinke kritiek, van het D66-gezicht bij uitstek bleek voor D66-leider Dittrich hard nodig om de kritische achterban te overtuigen. Die liet weliswaar snel tijdens de discussie blijken eigenlijk niet op nieuwe verkiezingen te zitten wachten, maar veel leden zagen in het akkoord te weinig terug van de D66-idealen. Niet alleen op het terrein van bestuurlijke vernieuwing, maar ook op punten als milieu en asielbeleid.

Excuses

D66-leider Dittrich, daarbij gesteund door de D66-bewindslieden Brinkhorst, Pechtold en Van der Laan, moest bij de verdediging van het akkoord tot het uiterste gaan. Hij won veel sympathie door al aan het begin van het congres excuses aan te bieden voor de snelle benoeming van D66-minister Pechtold (Bestuurlijke Vernieuwing) als opvolger van de afgetreden De Graaf. De leden voelden zich voor het blok gezet door de komst van Pechtold al op dinsdag, waarna Dittrich door het stof ging. "Het spijt me. Ik heb dat verkeerd ingeschat", zei de D66-leider.

Nieuwe onderhandelingen

Dat gebaar bleek nog niet voldoende voor de volle steun van het congres. Naarmate de discussies over het zogenoemde paasakkoord vorderden roerden de tegenstanders zich steeds meer. Vooral pleidooien van leden om nieuwe onderhandelingen te starten met CDA en VVD, en er veel meer uit te slepen, wonnen aan sympathie.

Landsbelang

Daar tegenover stonden prominenten als oud-partijleider Terlouw, de afgetreden minister De Graaf en huidig vice-premier Brinkhorst die gedurende de middag waarschuwden voor het landsbelang dat op het spel zou staan. Brinkhorst wees erop dat bij nieuwe verkiezingen het land uitgeleverd zou worden aan "de populisten" van links en rechts.

Onduidelijk bleef na afloop wat de leden nu uiteindelijk heeft overtuigd toch voor te stemmen. Dittrich hield het op een combinatie van de inhoud van het paasakkoord en de dreigende val van het kabinet bij een tegenstem. Hij zal binnen enkele weken de D66-leden een brief sturen met daarin een voorzet voor een discussie over de toekomstige koers van zijn partij.

Reacties

Coalitiefracties CDA en VVD reageerden verheugd op de steun van D66. Ook premier Balkenende was blij. "Het is goed dat het kabinet nu door kan gaan met de hervormingsagenda waaraan zo dringend behoefte is", zei de premier. PvdA-leider Bos vond de uitslag niet onverwacht. Volgens hem durfde D66 de confrontatie met de kiezer niet aan. Volgens GroenLinks-leider Halsema stemden de leden slechts in om "D66 niet in de vernieling te helpen".

Tip de redactie