Greenpeace zet documenten handelsakkoord TTIP online

Tot nu toe geheime documenten van het handelsverdrag tussen de Europese Unie (EU) en de Verenigde Staten (VS) zijn maandag door Greenpeace online gezet.

Greenpeace kondigde zondag al aan de stukken online te zetten.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken, dat betrokken is bij de onderhandelingen, kan de echtheid van de documenten niet bevestigen, maar laat wel weten dat het lijkt alsof de stukken afkomstig zijn uit een leesruimte.

Politici mogen in die ruimtes de stukken lezen, maar het is verboden er foto's of kopieën van te maken. Van de voorlopige tekst van het akkoord zijn dertien van de zeventien hoofdstukken nu naar buiten gebracht. Daarnaast gaat het om een interne memo van Europese zijde over de voortgang van de onderhandelingen. 

Voedselveiligheid 

Volgens RTL Nieuws, die de documenten al heeft ingezien, laten de papieren zien dat Europa en de VS anders tegen zaken zoals voedselveiligheid aan kijken.

De gesprekken tussen de Europese en Amerikaanse onderhandelaars gaan vooral over alledaagse zaken. Zo zou cosmetica mogen worden geïmporteerd waarvoor dierproeven zijn gehouden, wat in Nederland verboden is.

Ook willen Franse boeren beschermde wijnnamen behouden zodat Amerikaanse boeren geen producten als 'champagne' gaan gebruiken. 

Daarin wordt meerdere keren gemeld dat voor voortzetting van gesprekken over een onderwerp ruggespraak moet worden gehouden met branchevertegenwoordigers.

Bedrijven

Uit de gelekte documenten zou blijken dat onderhandelaars voor het handelsverdrag hun oor vaak te luister leggen bij vertegenwoordigers van bedrijven.

De VS wilde bijvoorbeeld eerst met de eigen chemische industrie overleggen voordat een standpunt kon worden ingenomen over een voorstel van de EU over markttoegang voor niet aan de landbouw gerelateerde goederen. Dat geldt ook voor een voorstel over elektrotechnische standaarden.

Video: TTIP in 60 seconden

In 60 seconden: TTIP

Animatie: In60seconds

Lobby

Greenpeace meldde zondag al, voor publicatie van de uitgelekte stukken, dat de vrees bestaat dat private partijen invloed uitoefenen op regelgeving. Dat zou volgens de milieuorganisatie ten koste gaan van maatschappelijke belangen en vooral ten goede komen aan grote bedrijven met een goedgevulde lobbykas.

Eurocommissaris Cecilia Malmström, die namens Europa met de VS onderhandelt, zegt dat de industrie inderdaad toegang heeft tot de onderhandelaars, maar volgens haar niet meer dan andere partijen zoals vakbonden, consumentengroepen en milieuorganisatie.

Malmström zegt verder dat de teksten onderhandelingsposities beschrijven en geen uitkomsten. Ze noemt de ophef ''een storm in een glas water''. "Als EU-regels al als gevolg van een verdrag veranderen, dan worden ze strenger", aldus Malmström.

Ploumen

Minister Lilianne Ploumen (Handel) wijst er op dat de Europese Commissie een deel van de stukken begin 2015 openbaar heeft gemaakt en dat de randvoorwaarden die door het kabinet zijn gesteld uitgebreid in het publieke debat aan de orde zijn gekomen.

"Eén van die randvoorwaarden is dat onze standaarden op bijvoorbeeld het gebied van voedselveiligheid niet aangetast worden door TTIP. Dit is en blijft een rode lijn voor Nederland en de EU", zegt Ploumen in een reactie op de gepubliceerde stukken.

De bewindsvrouw noemt het geen verrassing dat de EU en de VS verschillend tegen sommige zaken aankijken. "Anders zouden we ook niet hoeven onderhandelen." Een echt goed oordeel kan volgens Ploumen pas worden gegeven als de onderhandelingen zijn afgerond. 

Verschillende belangenorganisaties roepen minister van Buitenlandse Handel Lilianne Ploumen in een gezamenlijke reactie op duidelijkheid te eisen van de Europese Commissie over de rol van bedrijven bij de TTIP-onderhandelingen.

Onder meer Milieudefensie, de Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen (SOMO), Greenpeace en Foodwatch maken zich daar zorgen over en willen weten wat de gevolgen zijn voor het milieu, dierenwelzijn, voedselstandaarden en de Nederlandse en Europese rechtsstaat.

Voor- en nadelen

Voorstanders van het nog af te sluiten verdrag wijzen er op dat bestaande handelsbelemmeringen (gedeeltelijk) worden weggenomen en import- en exporttarieven worden verlaagd of verdwijnen. Dat levert economische welvaart op en zorgt voor werkgelegenheid.

Tegenstanders, waaronder Greenpeace, vrezen dat er wordt gemorreld aan strenge, Europese regels voor toelating van schadelijke stoffen en bestrijdingsmiddelen van Amerikaanse multinationals en een lagere prioriteit van de voedselveiligheid.  

Vakbonden zijn bovendien bang dat het sociale stelsel in Europa onder druk komt te staan omdat de rechten van Amerikaanse werknemers minder goed zijn gewaarborgd.

Staken

Met de documenten wil Greenpeace laten zien hoe in hun ogen het milieu, de voedselveiligheid en het klimaat "op het spel gezet". 

De organisatie wil dat de onderhandelingen over TTIP, dat van de EU en VS het grootste handelsblok ter wereld moet maken, worden gestaakt.

De dertiende onderhandelingsronde is net achter de rug, daar zijn geen gegevens van gepubliceerd. De gesprekken zijn in de zomer van 2013 begonnen.

Lees meer over:

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 06.00 uur weten wat het nieuws wordt?
Tip de redactie