Europa en Turkije bereiken nog geen akkoord over vluchtelingen

De Europese Unie en Turkije hebben meer tijd nodig om tot een akkoord te komen over de opvang van de vluchtelingen uit landen als Syrië. Het overleg gaat maandagavond en -nacht verder.

Dat heeft een vertegenwoordiger van de Europese Unie maandagavond gemeld na het overleg. Bronnen rond het overleg sluiten niet uit dat de partijen er in de nachtelijke uren nog wel uit gaan komen.

Hongarije is tegen het plan om vluchtelingen die in Turkse kampen verblijven, op te nemen. Een woordvoerder van de Hongaarse premier Viktor Orban liet dat maandagavond weten. Orban vergadert in Brussel met zijn andere Europese collega's over een gezamenlijke oplossing met Turkije van het migratievraagstuk.

De Turkse premier Ahmet Davutoglu legde maandag tijdens een lunchoverleg onder meer op tafel dat Europese landen geregistreerde en erkende vluchtelingen uit Turkse vluchtelingenkampen hervestigen. Turkije is dan onder meer bereid om alle migranten die illegaal de oversteek naar Europa maken terug op te nemen.

Of deze '1-op-1'-uitwisseling niet in strijd is met Europese (mensen)rechten is de grote vraag.

Mensensmokkelaars

Het doel van deze plannen, die zondagavond voor het eerst werden besproken tussen Davutoglu, de Duitse bondskanselier Angela Merkel en premier Mark Rutte, is het verdienmodel van de mensensmokkelaars kapot te maken.

De boodschap aan de migranten is dat een vlucht naar Europa alleen kan op een legale, gecontroleerde manier. Zij moeten op voorhand worden ontmoedigd hun geld en leven in de waagschaal te leggen voor een oversteek naar Europa.

Verder zou de EU niet drie maar zes miljard euro aan steun beschikbaar moeten stellen om de situatie van de vluchtelingenkampen in Turkije te verbeteren.

Vluchtelingenkampen

In november vorig jaar lag er al een deal tussen de EU en Turkije op tafel. In ruil voor drie miljard euro zouden de Turken zich inspannen om de toestroom van Turkije richting Griekenland in te dammen door onder andere de mensensmokkelaars hard aan te pakken. Met de drie miljard euro zou de situatie in de vluchtelingenkampen in Turkije aanzienlijk verbeterd moeten worden, zodat de vluchtelingen zich niet langer genoodzaakt voelen om de oversteek te wagen. 

Dat bedrag lijkt nu verdubbeld te worden. Het uitruilsysteem zal er alleen komen als Turkije harde garanties krijgt dat de Europese lidstaten erkende vluchtelingen uit Turkije zal overnemen. Turkije telt op dit moment al meer dan 2,5 miljoen vluchtelingen.

Forse eisen

Verder eisen de Turken dat de onderhandelingen voor toetreding van Turkije tot de Europese Unie versneld worden en wil Ankara versneld volledige visumliberalisatie. Dat zou betekenen dat alle Turken visumvrij naar Europa mogen reizen. De EU wil dat het vrije reizen enkel voor bepaalde groepen gaat gelden.

Turkije legt hiermee forse eisen op tafel, terwijl de nood bij de Europese leiders hoog is om tot een akkoord te komen. Van de afspraken die de EU en Turkije in november vorig jaar maakten is nog maar weinig terechtgekomen, terwijl het aantal asielzoekers dat zich in Europa meldt onverminderd blijft aanhouden.

Video: De Duitse bondskanselier Merkel over de gesprekken

Merkel over gesprekken met Turkije

Asieldeal

Premier Mark Rutte zei eerder al dat er pas sprake van verlichting kan zijn als de Turken hebben laten zien dat zij de instroom hebben weten te remmen.

En van het akkoord dat de EU in november met Turkije sloot lijkt nog maar weinig terecht te komen. Ondertussen neemt de omvang van de problematiek in Griekenland alleen maar toe. Verschillende oost-Europese landen sloten onlangs hun grenzen waardoor de asielzoekers nu vast zitten in Griekenland.

Of de top de verdeeldheid in Europa over de aanpak van de migratiecrisis kan wegnemen, is de vraag. "Dat is afwachten", zei Rutte. "Ik zie perspectief om stappen te zetten."

Tijdens het diner zullen de regeringsleiders het voorstel bespreken. Later op de avond wordt er verder onderhandeld.

Lees meer over:

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 06.00 uur weten wat het nieuws wordt?
Tip de redactie