Vluchtelingenplan Rutte en Samsom roept vragen in Kamer op

In de Tweede Kamer wordt vooralsnog wat gereserveerd gereageerd op het plan van premier Mark Rutte en PvdA-leider Diederik Samsom om alle migranten die via Turkije in Griekenland arriveren, per kerende veerboot terug te sturen.

Update 13.50 uur: Mensen die asiel aanvragen in de Europese Unie worden niet weggestuurd zonder dat hun verzoek wordt behandeld. Dat zei een woordvoerder van de Europese Commissie donderdag na vragen over het plan van Samsom en Rutte.

Daarvoor in de plaats moet er een legale asielroute voor 150.000 tot 250.000 erkende vluchtelingen per jaar naar Europa worden georganiseerd.

D66, SP en CU zijn niet meteen tegen, maar hebben wel veel vragen. Sjoerd Sjoerdsma van D66 hoopt ''van harte dat het lukt om ervoor te zorgen dat vluchtelingen niet meer hun leven hoeven te wagen op gammele bootjes en op veilige wijze asiel kunnen aanvragen in de EU. Ik ben benieuwd of het kabinet het lukt andere Europese landen achter dit plan te krijgen, maar vooral of Turkije ons niet opnieuw gaat chanteren met eisen over een sneller EU-lidmaatschap.''

VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra is ''blij dat de PvdA zich nu ook committeert aan het nemen van nationale maatregelen wanneer Europese afspraken tot onvoldoende daling van het aantal vluchtelingen leiden", zei hij donderdagmorgen.

'Recht op asiel'

GroenLinks-Tweede Kamerlid Linda Voortman vindt dit niet de correcte oplossing. "Het is goed dat Rutte en Samsom in Europa het voortouw willen nemen en een einde willen maken aan de dagelijkse drama's op de Middelandse Zee, maar dit is niet de weg. De signalen die wij krijgen over de opvang in Turkije maakt het verre van een veilig land. GroenLinks wil absoluut vasthouden aan het vluchtelingenverdrag. Het recht op asiel mag niet worden uitgehold."

SP-Kamerlid Sharon Gesthuizen vindt het goed dat er gezocht wordt naar oplossingen om de smokkelindustrie tegen te gaan, maar heeft ook vragen. "Dit lijkt het failliet te zijn van het VN-vluchtelingenverdrag, omdat je vluchtelingen dwingt om rechtsomkeert te maken. Bovendien accepteren we dat andere Europese landen niet meedoen. Eerder was dat nog een harde eis."

Gert-Jan Segers (ChristenUnie) uitte op Radio 1 ook twijfels. Turkije is volgens hem geen land dat tot nu toe goed heeft meegewerkt bij het oplossen van de problemen en hij vraagt zich af of het land een betrouwbare partner is.

PVV-leider Gert Wilders twitterde: ''Gelukszoekers dus eerst per boot terug naar Turkije en daarna met vliegtuig alsnog naar Europa en Nederland? Wat een flutplan.''

Geen zin

Het nieuwe plan moet aan potentiële asielzoekers duidelijk maken dat de overtocht in gammele bootjes naar het Europese vasteland geen zin heeft. "Zolang de overtocht kansen biedt, zijn mensen kennelijk bereid hun kinderen te verliezen onderweg", stelt Samsom.

Rutte en Samsom hebben de afgelopen weken aan het plan gewerkt en hebben al overleg gevoerd met een aantal grote Europese landen, zoals Duitsland, Zweden en Oostenrijk.

Europa wil zijn lidstaten niet gaan verplichten vluchtelingen op te nemen. Maar de kosten van de opvang van alle asielzoekers moet volgens het plan wel door alle EU-landen worden gedeeld.

Europese Commissie

Mensen die asiel aanvragen in de Europese Unie worden niet weggestuurd zonder dat hun verzoek wordt behandeld. Pas als blijkt dat hun claim onterecht is, kunnen ze worden teruggestuurd.

Dat zei een woordvoerder van de Europese Commissie donderdag. De EU doet niet aan zogenoemde pushbacks, aldus de zegsvrouw. Zij verwees naar de Conventie van Genève, die vluchtelingen uit oorlogslanden recht op asiel geeft.

Wel wordt hard gewerkt aan het overbrengen van erkende vluchtelingen naar Europa uit onder meer Turkije, zei ze. De EU-landen hebben toegezegd er 20.000 op te nemen.

Onacceptabel

Adjunct-directeur Jasper Kuipers van VluchtelingenWerk vindt het goed dat Nederland een Europese aanpak wil van de vluchtelingenstroom, maar het plan van Samsom is volgens hem onacceptabel. ''Eindelijk kunnen we het hebben over een Europees plan. De discussie over de binnengrenzen leidt nergens toe'', aldus Kuipers. Hij laat weten dat de huidige situatie waarin vluchtelingen met gevaar voor eigen leven zich een weg banen naar Noordwest-Europa, de slechtst denkbare is.

Maar Kuipers uit ook forse kritiek. ''Het veerbootplan is onacceptabel'', benadrukt Kuipers. Hij maakt de vergelijking met de Australische aanpak. Dat land detineert vluchtelingen op Christmaseiland, zodat ze het vasteland niet bereiken. ''We zien dat in Turkije gevangenissen worden gebouwd'', zegt hij.

Geen onderscheid

''Het is ook slecht dat geen onderscheid wordt gemaakt tussen de migranten. Een deel is economisch migrant en een deel is oorlogsvluchteling'', stelt Kuipers. Hij wijst erop dat Turkije bovendien voor sommige groepen helemaal geen veilig land is, zoals bepaalde etnische minderheden en homoseksuelen.

Ook Amnesty International Nederland is niet onverdeeld positief. Directeur Eduard Nazarski: ''In december publiceerde Amnesty International een rapport waaruit bleek dat Turkije Syrische vluchtelingen detineert en deporteert naar Syrië. Wij maken ons ernstig zorgen dat bij een uitbreiding van de samenwerking met Turkije de rechten van vluchtelingen en asielzoekers nog verder in het geding komen.'' Nazarski wil dat de zorgen serieus worden genomen bij de uitwerking van het plan.

NU op NUfoto

NU op NUfoto
Bekijk de laatste nieuwsbeelden van lezers. Zelf getuige van nieuws? Stuur uw foto's in via NUfoto.

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 06.00 uur weten wat het nieuws wordt?