Lek in Commissie Stiekem niet gevonden

Geen lek gevonden in Commissie Stiekem

De Commissie Schouten heeft geen aanwijzingen gevonden dat er door een of meer fractieleiders is gelekt uit de Commissie Stiekem. Feiten of omstandigheden die zouden leiden tot het met opzet breken van de geheimhoudingsplicht, zijn er niet.

De commissie "betreurt het dat het niet mogelijk is gebleken om de waarheid achter de schending van de geheimhouding van de CIVD te achterhalen", staat in het woensdag gepubliceerde rapport. Geconcludeerd wordt dat er geen gronden zijn om tot vervolging over te gaan. 

Lekken uit de Commissie Stiekem mag niet en geldt als een ambtsmisdrijf. 

In de Commissie Stiekem, die officieel de Commissie voor de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CIVD) heet, laten fractieleiders zich bijpraten over staatsgeheimezaken die inlichtingendiensten AIVD of MIVD aangaan. 

De onderzoekscommissie, onder leiding van ChristenUnie-Kamerlid Carola Schouten, deed onderzoek naar het vermeend doorsluizen van informatie uit de Commissie Stiekem aan NRC Handelsblad in februari 2014. CIVD-voorzitter Halbe Zijlstra (VVD) doet vervolgens aangifte.

Lek in Commissie Stiekem niet gevonden

'Mission impossible'

Het onderzoeksteam, bestaande uit zeven Kamerleden, komt tot de conclusie dat op basis van de wet, die stamt uit 1855, de vervolging van politici "in de praktijk onbegaanbaar" en een "mission impossible" is. De onderzoekscommissie spreekt van een gedateerde wet die bovendien niet toepasbaar is.

De onduidelijke, gedateerde en tegenstrijdige wetgeving "bemoeilijkten het onderzoek". Daarbij zijn de korte onderzoeksperiode van minder dan drie maanden, het ontbreken van "adequate opsporingsbevoegdheden" en het feit dat het OM het onderzoek zelf niet mocht afronden belangrijke redenen waarom de Commissie Schouten niet tot vervolging over gaat. 

Doordat er zo'n lange periode tussen de aangifte en ondervraging zit, Schouten kreeg het dossier pas twintig maandan na de aangifte, was er geen sprake van een verrassing of confrontatie dat normaal gesproken in het voordeel van een opsporingsonderzoek werkt. Ook beschikte de commissie niet over de opsporingsbevoegdheden die het OM en de politie wel hebben, schrijft de commissie.

Ambtsmisdrijf

Het lekken uit de Commissie Stiekem is een ambtsmisdrijf. In dat geval kan alleen de Tweede Kamer of de koning de opdracht tot vervolging geven, daarom gaf het OM dit dossier uit handen.

Op het moment dat Schouten het onderzoek overnam, was er door het OM nog geen verdachte aangemerkt. Er kwam ook geen bekentenis naar aanleiding van de voorgesprekken die de Commissie-Schouten hield.

Hoewel de commissie wel concludeert dat er gelekt is, ontkennen alle ondervraagden dat zij gelekt hebben. Desalniettemin heeft Schouten geen reden om aan te nemen dat een van hen niet de waarheid heeft gesproken. "Ik sluit niet uit dat iemand anders heeft gelekt", zei zij.

Moderniseren

De lacunes in de wet zijn echter al eerder bekritiseerd. In 2010 concludeerde de Commissie Prinsjesdagstukken ook al dat de wet voor de vervolging wegens ambtsmisdrijven niet meer van deze tijd is en aangepast moet worden. Schouten raadt dan ook aan de wet zo snel mogelijk te moderniseren.

Zij vindt niet dat politici nu vrij zijn om ambtsmisdrijven te plegen. "Het blijft een strafbaar feit", zei ze in een toelichting op het rapport. 

Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib kreeg het eerste rapport overhandigd en sprak van een "ongemakkelijke situatie". De kwestie "raakt ongeacht de uitkomst het aanzien van de Tweede Kamer", aldus Arib.

Oorsprong

De oorsprong van het onderzoek gaat terug tot 30 oktober 2013. Op die dag zegt minister Ronald Plasterk (Binnenlandse Zaken) dat de Verenigde Staten (VS) verantwoordelijk zijn voor het verzamelen van 1,8 miljoen belgegevens. Dat is niet juist, blijkt achteraf. Nederland was daar zelf verantwoordelijk voor.

De politiek reageert zeer verontwaardigd, het lijkt erop dat Plasterk de Kamer verkeerd heeft geïnformeerd. De bewindsman overleeft ternauwernood een motie van wantrouwen.

Daarna schrijft NRC Handelsblad dat de fractievoorzitters wel degelijk op de hoogte waren wat betreft de belgegeven. Zij zijn hierover bijgepraat door de Commissie Stiekem. Die informatie kan alleen zijn verkregen doordat iemand dat heeft gelekt.

Lees meer over:

NU op NUfoto

NU op NUfoto
Bekijk de laatste nieuwsbeelden van lezers. Zelf getuige van nieuws? Stuur uw foto's in via NUfoto.

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 06.00 uur weten wat het nieuws wordt?