Shell deels veroordeeld voor olieschade Nigeria

DEN HAAG - Oliemaatschappij Shell is woensdag door de rechtbank in Den Haag veroordeeld tot het betalen van een schadevergoeding aan een Nigeriaan wegens olievervuiling.

De hoogte van de vergoeding wordt in een aparte procedure vastgesteld.

Het gaat om een veroordeling in één van de vijf zaken die Milieudefensie en vier boeren uit de Nigerdelta hadden aangespannen. In de andere vier zaken gaat Shell vrijuit, omdat de maatschappij daar voldoende maatregelen had getroffen tegen sabotage en dus niet nalatig is geweest.

Desondanks zagen saboteurs kans de ondergrondse pijpleidingen te bereiken, er olie uit te halen en daarmee zelf milieuschade te veroorzaken.

In de vijfde zaak heeft Shell volgens de rechter onvoldoende gedaan om sabotage te voorkomen. Een afsluiter van een olieput bij het dorp Ikot Ada Udo was eenvoudig met een Engelse sleutel te openen.

Shell had deze inbreuk gemakkelijk al jaren geleden kunnen voorkomen, meent de rechtbank, maar het bedrijf plaatste pas in 2010 een zogeheten betonplug om de afsluiter onbereikbaar te maken. Tegen die tijd liep de rechtszaak al.

Sabotage

Shell is bijzonder positief over het oordeel van de rechter dat de vervuiling is ontstaan door sabotage. ''Daarin zijn we in het gelijk gesteld'', zei Allard Castelein, directeur milieu bij Shell. ''Alleen op één plek hadden we betere voorzieningen moeten treffen. Dat is gebeurd en de vervuiling is daar inmiddels opgeruimd.''

Of deze ene veroordeling reden voor de oliemaatschappij is om in hoger beroep te gaan, wist Castelein nog niet.

Doorbraak

Milieudefensie spreekt van een principiële uitspraak en een doorbraak dat van Shell een schadevergoeding wordt geëist.

Een woordvoerder zei dat Milieudefensie ''zeker'' in hoger beroep gaat, omdat ze ''verbijsterd'' is dat in de andere vier zaken is geoordeeld dat Shell niet nalatig is geweest. ''Het bewijs dat Shell daarvoor heeft geleverd, is volgens ons flinterdun.''

Amnesty

Gerechtigheid is mogelijk, maar ''buitengewoon moeilijk'' te bereiken in een zaak tegen een grote multinationale onderneming. Volgens Amnesty International heeft de uitspraak van de rechtbank in Den Haag tegen Shell dat aangetoond.

''Het is goed nieuws dat het een van de klagers gelukt is alle hindernissen te overwinnen om iets dat op gerechtigheid lijkt, te bereiken'', liet directeur Afrika van Amnesty Audrey Gaughran woensdag in een verklaring weten.

Maar aan de andere kant ''toont het feit dat de vorderingen van andere klagers zijn verworpen aan hoe groot de obstakels voor bewoners van de Nigerdelta zijn om toegang tot recht te krijgen, terwijl hun levens door de olievervuiling verwoest zijn''.

Doorbraak

Marleen van Ruijven van Amnesty Nederland zegt dat de rechtszaak een doorbraak is voor de Nederlandse rechtsgang. ''Voor het eerst heeft een Nederlandse rechter zich bevoegd geacht uitspraak te doen over een overzeese onderneming'', zegt Ruijven.

''Dat is een unicum. Ik denk dat we nu meer van dit soort zaken kunnen verwachten.'' Of daarmee ook het moederbedrijf in Nederland verantwoordelijk kan worden gehouden, laat ze in het midden.

Lees meer over:

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke dag rond 12.00 uur het belangrijkste nieuws in uw mailbox?

Achter de lens

Achter de lens
Elke week selecteren we een bijzondere NUfoto en interviewen we de fotograaf.