Zalm: geen paniekvoetbal over begrotingstekort

DEN HAAG - Het kabinet heeft donderdag terughoudend gereageerd op nieuwe ramingen van het Centraal Planbureau (CPB), waaruit blijkt dat het overheidstekort volgend jaar boven de Europese norm uitkomt. Premier Balkenende en de ministers Zalm (Financiën) en De Geus (Sociale Zaken) wilden nog niet speculeren over extra bezuinigingen.

Ook de coalitiefracties in de Tweede Kamer vinden dat daarover pas in het voorjaar beslist moet worden, als er meer cijfermateriaal beschikbaar is. Maar er is wel een duidelijk verschil in toon tussen CDA en D66 enerzijds en de VVD anderzijds. De eerste twee partijen wijzen vooral op de onzekerheden in de CPB-ramingen. VVD-Kamerlid De Grave daarentegen stelt nadrukkelijk dat aan nieuwe bezuinigingen niet te ontkomen valt als het tekort volgend jaar hoger uitkomt dan de bovengrens van 3 procent die in EU-verband is afgesproken.

Tweede Wereldoorlog

Volgens het planbureau bedraagt het tekort dit jaar 3 procent van het bruto binnenlands product. Volgend jaar zou het toenemen tot 3,25 procent. Dat komt volgens het CPB doordat de Nederlandse economie bijzonder slecht presteert. Dit jaar krimpt ze met 0,75 procent, de op twee na slechtste score sinds de Tweede Wereldoorlog.

Minister Zalm gaat er vooralsnog vanuit dat het CPB het allemaal wat te somber ziet. Zijn eigen ministerie berekende enkele weken terug het tekort over dit jaar nog op 2,7 procent. Zalm wil dan ook niet nu al over nieuwe bezuinigingen praten. Dat zou volgens de VVD-bewindsman "paniekvoetbal" zijn. Ook Zalms CDA-collega De Geus noemde "paniekgeluiden" onverstandig.

Wachten

De woordvoerder van CDA-fractieleider Verhagen en D66-Kamerlid Bakker lieten zich in dezelfde termen uit. Zij willen de voorjaarsnota afwachten, de eerste budgettaire tusenstand over , alvorens conclusies te trekken.

Ook VVD'er De Grave wacht de voorjaarsnota af. "Maar afspraak is afspraak. Het tekort mag niet boven de 3 procent uitkomen. Ik sta voor een heldere lijn." Als de financiële tegenvaller eenmalig blijkt te zijn, dan kan wat De Grave betreft volstaan worden met tijdelijke ingrepen, zoals het later beschikbaar stellen van extra geld voor nieuw beleid dan in het regeerakkoord is afgesproken. Maar bij structurele tegenvallers is opnieuw bezuinigen onvermijdelijk.

'Altijd iets te vinden'

De Grave is niet bang dat dat niet zal lukken na de 17 miljard euro aan ombuigingen die al in het regeerakkoord zijn aangekondigd. "De overheid geeft jaarlijks een kleine 150 miljard uit. Er moet altijd iets te vinden zijn."

Overigens staat in het regeerakkoord dat het financieringstekort de 'signaalwaarde' van 2,5 procent niet mag overschrijden, maar aan die afspraak willen de coalitiefracties niet meer per se vasthouden. Zelfs voor De Grave hoeft dat niet.

De oppositiepartijen PvdA en GroenLinks vinden dat het kabinet de nieuwe tegenvallers deels aan zichzelf te wijten heeft, omdat het een averechts bezuinigingsbeleid voert. De PvdA wil dat de geplande lastenverlichting voor huizen- en autobezitters worden teruggedraaid. GroenLinks komt met een voorstel om de hogere inkomens zwaarder te belasten.

Najaarsakkoord

De sociale partners vinden het voorbarig om te praten over extra bezuinigingen. Zowel bonden als werkgevers onderstrepen dat het najaarsakkoord over loonmatiging moet worden uitgevoerd. De Nederlandsche Bank noemt het "wijs" van Zalm om pas in het voorjaar te bekijken of nieuwe ombuigingen nodig zijn.

Tip de redactie