Balkenende: diepgravender onderzoek kon niet

DEN HAAG - Voor juni van dit jaar was er geen enkele reden diepgravend onderzoek te doen naar het verleden van Mabel Wisse Smit, de verloofde van prins Johan Friso. Ernstige vermoedens dat de veiligheid en staatsbelangen in het geding zouden komen met de toetreding van Wisse Smit tot het koninklijk huis bestonden namelijk niet.

Dat heeft premier Balkenende donderdag betoogd in het debat over 'Mabelgate'. "Je kunt niet zomaar op basis van gevoelens onderzoek doen", aldus Balkenende. "Alleen het gegeven van de nabijheid van Bruinsma is onvoldoende aanleiding."

De contacten van Wisse Smit begin jaren negentig met topcrimineel Bruinsma waren gebleken uit zogenoemde naslagen; onderzoek in de eigen dossiers door de Algemene Inlichtingen en Veiligheidsdienst (AIVD). Die gaven geen reden tot nadere stappen, aldus Balkenende.

'Mabel zag eigen dossier niet in'

Na Balkenende kwam minister Remkes aan het woord. Volgens Remkes heeft Wisse Smit haar eigen AIVD-dossier niet ingezien. De Kamer had hier vragen over gesteld naar aanleiding van speculaties dat de verloofde van prins Friso op de hoogte was van de inhoud van haar dossier.Dit zou hebben betekend dat zij de gesprekken met premier Balkenende in juni goedbeslagen inging en precies wist wat de premier ook wist.

Stap voor stap

Remkes kon niet garanderen of zij via andere kanalen wist wat er in haar dossier stond. Het is in elk geval niet via het Kabinet van de Koningin of het staatshoofd zelf tot haar gekomen.

Remkes ging ook in op de reden waarom er eind juni niet dieper is gegraven in het verleden van Wisse Smit. De Tweede Kamer had daar donderdag veel kritiek op. Volgens de minister moet zo'n onderzoek stap voor stap steeds zwaarder worden maar moet bij elke nieuw onderzoeksmiddel worden bepaald of daar aanleiding toe is. In het geval van Wisse Smit is ervoor gekozen niet verder te gaan omdat de naslag en het vervolgonderzoek daar geen aanleiding toe gaf.

Uitlekken

Bij die afweging hebben andere belangen ook een rol gespeeld, zoals de publiciteit die zou kunnen volgen op een breder onderzoek. Remkes gaf als voorbeeld navraag in de haven van Muiden, waar de Neeltje Jacoba lag, of bij de omgeving van Bruinsma. Als het onderzoek zou uitlekken zou deze publiciteit meer schade aan de reputatie van Wisse Smit kunnen veroorzaken dan het onderzoek rechtvaardigde.

Remkes zei nog steeds achter de conclusie te staan die de AIVD eind juni heeft getrokken maar zegde toe dat hij een sterkte/zwakte-analyse wil maken van de taken, de rol en de bevoegdheden van de AIVD.

Tip de redactie