Bush in de verdediging na CIA-rapport Irak

WASHINGTON - De Amerikaanse president Bush heeft zich vrijdag opnieuw gedwongen gevoeld zijn beslissing om Irak binnen te vallen te verdedigen. Bush werd in het defensief gedrongen door de reacties op het rapport dat CIA-adviseur David Kay donderdag presenteerde en een nieuwe peiling die aangaf dat Amerikanen minder vertrouwen in hun president hebben.

Uit het rapport van Kay, voorzitter van de Iraq Survey Group, bleek dat er tot nu toe geen harde bewijzen zijn gevonden voor het bestaan van massavernietigingswapens in Irak. Kay maakte wel melding van "verdachte activiteiten en materialen"", die erop wijzen dat er een programma voor massavernietigingswapens bestond, maar zei dergelijke wapens niet te hebben gevonden.

'Geen bedreiging'

De leider van de Democraten in het Huis van Afgevaardigden, Nancy Pelosi, liet weten dat zij de conclusie heeft getrokken dat Irak "geen directe bedreiging vormde"". Het Witte Huis heeft de inval in het Arabische land eerder gemotiveerd door te zeggen dat het regime van Saddam Hussein over massavernietigingswapens beschikte en de VS direct bedreigde.

Bush kreeg vrijdag ook te maken met een nieuwe peiling. Daaruit bleek dat slechts 45 procent van de ondervraagde Amerikanen vertrouwen heeft in zijn capaciteiten om een internationale crisis goed aan te pakken. In de peiling van de krant The New York Times en de zender CBS zei ook tweederde van de ondervraagden er niets voor te voelen dat de VS meer geld in Irak steekt.

'Betere wereld'

In een niet van te voren geplande persconferentie verdedigde Bush vrijdag zijn beleid. Hij benadrukte dat Saddam Hussein een gevaarlijke man was. Nu hij niet meer aan de macht is, is de wereld beter af, aldus de Amerikaanse president. Volgens Bush blijkt ook uit het rapport van Kay dat Saddam de internationale gemeenschap jarenlang heeft misleid en resoluties van de Verenigde Naties overtrad.

De president zei voorts dat het rapport van Kay niet een conclusie, maar een tussenstand is. Kay liet zelf weten dat hij, samen met circa 1200 Amerikaanse en Britse deskundigen, nog zes tot negen maanden nodig heeft om heel Irak uit te kammen en een eindrapport op te stellen.

Bush zal het Congres vragen om nog eens 600 miljoen dollar hiervoor beschikbaar te stellen. Tot nu toe hebben de VS daar al miljoen aan uitgegeven.

'Gerechtvaardigd'

De Britse minister van Buitenlandse Zaken Straw en de Australische premier Howard vielen Bush vrijdag bij. "Het feit dat er geen wapens zijn gevonden, betekent natuurlijk niet dat die er niet zijn", aldus Straw tegen de BBC. Howard verklaarde dat hij geen spijt heeft van zijn besluit om Australische militairen naar Irak te sturen. "Feit blijft dat we in maart informatie hadden die onze actie rechtvaardigde"", aldus de Australische premier.

Blix

Hans Blix, de voormalige leider van het VN-wapeninspectieteam in Irak, oordeelde vrijdag harder over het rapport van Kay. De VS hebben geen enkel bewijs overlegd dat Irak een dreiging vormde die oorlog rechtvaardigde, zo zei Blix. Hij wees het idee, dat de aanval dan toch in ieder geval heeft voorkomen dat Irak verboden wapens ging maken, fel van de hand. Volgens Blix was de VN-Veiligheidsraad nooit van plan geweest om het toezicht op de Iraakse bewapening op te geven.

Resolutie

Intussen lijkt de kans dat de VS op korte termijn een resolutie over Irak in de VN-Veiligheidsraad in stemming brengen, weer kleiner te worden. De Russische president Poetin zei niet tevreden te zijn met een nieuwe ontwerpresolutie die de VS hebben opgesteld, omdat de internationale gemeenschap niet genoeg ruimte krijgt om aan de wederopbouw van het land deel te nemen.

Ook Frankrijk liet weten niet tevreden te zijn, omdat de VN nog steeds een ondergeschikte rol spelen. Secretaris-generaal Kofi Annan van de VN uitte donderdag al zijn ongenoegen. Hij zei dat de resolutie niet strookt met de visie van de Veiligheidsraad.

Tip de redactie