Parlementair onderzoek naar wantoestanden in de bouw

DEN HAAG - De Tweede Kamer gaat in een parlementaire enquête ongeoorloofde kartelvorming, prijsafspraken en andere wanpraktijken in de bouwwereld onder de loep nemen. Zij zal ook de rol van de overheid bekijken bij het onderzoek, dat voor prinsjesdag (17 september) moet zijn afgerond.

Dit blijkt uit het rapport van de tijdelijke commissie Onderzoek Bouwfraude, waarin Kamerleden van de verschillende fracties de noodzaak voor een enquête uiteenzetten. Bij een parlementaire enquête kunnen mensen onder ede worden gehoord.

De enquêtecommissie die uit zeven mensen zal gaan bestaan, zal het onderzoek verrichten aan de hand van een aantal voorbeelden, zoals de Schipholtunnelfraude en de schaduwboekhouding van voormalig directeur A. Bos van bouwgigant Koop Tjuchem.

De commissie stelt dat er serieuze aanwijzingen zijn dat er in ruime mate sprake is van vooroverleg tussen bedrijven die meedingen naar een project. Daarbij zouden illegaal afspraken worden gemaakt over de laagste inschrijving en de kosten van de ingediende plannen onderling worden vergoed. Dit is verboden sinds in 1992 de zogenaamde rekenvergoeding is afgeschaft.

Verder bestaat het vermoeden dat de bedrijven de prijzen bewust opdrijven, waarbij zij soms ramingen van de opdrachtgever gebruiken, die geheim behoren te zijn. Ambtenaren zouden die informatie kunnen hebben doorgespeeld.

Rol overheid

De enquêtecommissie moet ook in kaart brengen in hoeverre de overheid zelf verantwoordelijk is voor te hoge prijzen bij rijksprojecten. Zo leidt politieke druk om opdrachten snel uit te voeren soms tot hogere prijzen.

Ook is het volgens het rapport maar de vraag of de overheid voldoende deskundig is om tot verantwoorde aanbesteding te komen. Zo denkt de overheid volgens deskundigen uit de bouwnijverheid ten onrechte dat de laagste aanbestedingsprijs ook tot het beste eindresultaat en de laagste kosten leidt.

Naast de bekende wantoestanden bij de Schipholtunnel en de vermeende onregelmatigheden rond de schaduwboekhouding van Bos heeft het ministerie van VROM melding gemaakt van negen 'mislukte' aanbestedingen, waarbij rekenvergoedingen zijn vereffend of prijsafspraken zijn gemaakt. Verder meldt het ministerie één geval van "corrumptief gedrag".

Zwarte lijst

Ook maakt het rapport melding van een zwarte lijst van Rijkswaterstaat van ondernemingen die eenmalig of voor bepaalde tijd van aanbestedingen zijn uitgesloten. Eerder gaf minister Netelenbos (Verkeer) in de Tweede Kamer aan dat in een periode van tien jaar 17 keer is opgetreden tegen medewerkers van Rijskwaterstaat wegens ontoelaatbaar gedrag.

De parlementaire enquête valt samen met onderzoeken van het Openbaar Ministerie en de Nederlandse Mededingsautoriteit (NMa)

Afspraken

De verhoren onder ede zijn hiervoor onder meer nodig, omdat de commissie verwacht dat in veel gevallen schriftelijk bewijsmateriaal is vernietigd. Volgens de tijdelijke commissie, die na een "oriënterend onderzoek" haar rapport heeft uitgebracht, dient het werk van de enquêtecommissie te worden afgestemd op het lopende onderzoek. Daarvoor zijn "nauwkeurige afspraken" vereist met zowel de NMa als het Openbaar Ministerie.

De Tweede Kamer moet beslissen over de samenstelling van de enquêtecommissie. Voorzitter van de tijdelijke commissie, GroenLinks-Kamerlid M. Vos, is hiervoor beschikbaar. Naar verwachting zal de commissie minister Netelenbos (Verkeer), staatssecretaris Remkes (Volkshuisvesting) en minister Jorritsma (Economische Zaken) horen.

/NIEUWSPolitiek wil nader onderzoek naar bouwfraude bustunnel'Namen ambtenaren bouwfraude bekend'Zwarte lijst met frauderende bouwbedrijvenKamermeerderheid voor enquete naar bouwfraudePvdA: parlementaire enquete naar bouwfraudeMelkert sluit onderzoek naar bouwfraude niet uit

Tip de redactie