Kinderen zijn geen bouwpakketjes

NIJMEGEN - Kinderen zijn geen bouwpakketjes die door ouders en andere opvoeders in de loop van hun jonge leven in elkaar worden gezet. Opvoeding bestaat namelijk niet uit het vormen en corrigeren van kinderen. Kinderen leren het meest van volwassenen die onder alle omstandigheden zichzelf blijven.

Dat stelde opvoedingsfilosoof prof. dr. J. Bransen vrijdag bij zijn aanvaarding van de leerstoel Filosofie en Geschiedenis van Opvoeding, Vorming en Onderwijs aan de Katholieke Universiteit Nijmegen (KUN). Volgens Bransen onderscheidt een academische opleiding in de pedagogiek zich van vergelijkbare hbo-studies omdat wetenschappelijke studenten leren filosofisch naar hun vak te kijken.

De hoogleraar meent dat opvoeders eigenlijk meer met zichzelf dan met de kinderen bezig zijn. "Een ouder wordt boos op een kind omdat het gedrag van dat kind de ouder irriteert. Dat zegt meer over de ouder dan over het kind", zegt hij. Bransen denkt dat kinderen moeten leren zichzelf te worden. Dat doen ze niet door allerlei regels na te leven, maar door te kijken naar het gedrag van hun opvoeders. Pressie en repressie werken juist averechts, aldus de professor.

Bransen wil studenten leren wijsgerig te kijken naar de vele paternalistische normen, die juist in de opvoeding in groten getale aanwezig zijn. "Termen als ouder, leerkracht, kind en leerling zijn niet meer dan morele statusbegrippen. Het is belangrijk dat aanstaande pedagogen zich daarvan bewust blijven", aldus de hoogleraar.

Tip de redactie