DEN HAAG - Geert Wilders vindt dat PvdA-minister Eberhard van der Laan en D66-leider Alexander Pechtold zich gedragen als ''politieke handlangers'' van Mohammed B., de man die vijf jaar geleden cineast Theo van Gogh vermoordde.

Theo van Gogh Fotoserie

Volgens de PVV-voorman dragen uitlatingen van de twee politici bij ''aan een klimaat van haat en geweld tegen mij en de PVV''.

''PvdA en D66 hebben blijkbaar niks geleerd van de moord op Pim Fortuyn.'' Wilders reageert maandag op uitlatingen van Pechtold (de Volkskrant) en Van der Laan (De Pers) die Wilders en zijn partij achtereenvolgens typeren als extreemrechts en een gevaar voor de rechtsstaat.

Demoniseren

Wilders denkt dat dit ''demoniseren en verketteren'' komt omdat de angst voor het succes van de PVV groot is.

''Als er ooit wat gewelddadigs gebeurt tegen mij of de PVV en haar aanhangers dan weet iedereen vanaf nu dat Van der Laan en Pechtold aan een klimaat hebben bijgedragen waarin dat voor sommige gekken mede op grond van hun demoniserende opmerkingen gerechtvaardigd leek.''

Grof

''Het is grof dat Wilders ons, Pechtold en mij, op een dag als vandaag in verband brengt met de moordenaar van Van Gogh'', laat Van der Laan in een reactie weten. Hij stelt: ''Wilders meet met twee maten. Zelf veroorlooft hij zich alles te zeggen. Anderen probeert hij de mond te snoeren. De vrijheid van meningsuiting is er voor iedereen.''

Alexander Pechtold vindt de uitlating van Wilders een ''onzinnige complottheorie van iemand die in zijn eigen waanbeelden is gaan geloven''.

Kwaadaardig

GroenLinks-fractievoorzitter Femke Halsema spreekt op Twitter schande van de uitlatingen van de PVV-leider.

"Verdomme, ben eigenlijk ongelooflijk kwaad dat juist vandaag Wilders weer zegt 'de kogel kwam van links'. Ronduit kwaadaardig!", aldus Halsema.

Theo van Gogh

Het is maandag vijf jaar geleden dat filmmaker Theo van Gogh werd vermoord. De extremistische moslim Mohammed B. vermoordde hem op de ochtend van 2 november 2004 in de Linnaeusstraat in Amsterdam-Oost.

Van Gogh had volgens hem de islam beledigd, onder meer met zijn film Submission.

Herdenking

Enkele tientallen personen hebben maandagmiddag In Amsterdam-Oost de moord herdacht. Zij kwamen bij elkaar op de plek in de Linnaeusstraat waar Mohammed B. hem op de ochtend van 2 november ombracht.

Daarna was er nog een herdenking bij het beeld De Schreeuw in het nabijgelegen Oosterpark. Dat is opgericht ter nagedachtenis aan Van Gogh.

De bijeenkomst was een initiatief van onder meer de stichting Vrienden Pim Fortuyn. Bij de herdenking in het Oosterpark waren ook de ouders van Van Gogh, Tweede Kamerlid Rita Verdonk en voorzitter van het Amsterdamse stadsdeel Ahmed Marcouch.

Debatten

Verder zijn er enkele debatten in de hoofdstad. Zo gaan allochtone politici met elkaar in discussie over de vijf jaar sinds de moord in het jongerencentrum Argan.

Onder hen zijn de Amsterdamse stadsdeelbestuurders Fatima Elatik en Fouad Sidali. Het cultuurcentrum brug9 vertoont de film Interview van Van Gogh.

Spanningen

De moord leidde tot grote spanningen tussen moslims en niet-moslims in Nederland. B. kreeg in juli 2005 een levenslange gevangenisstraf opgelegd door de rechtbank in Amsterdam.

Sindsdien zit de extremist in de Extra Beveiligde Inrichting (EBI) in Vught.