AMSTERDAM - Het martelen van mensen tijdens een ondervraging leidt niet tot betrouwbare bekentenissen, maar mogelijk wel tot geheugenverlies. Dat is de uitkomst van een nieuwe wetenschappelijke studie.

Foto:  ANP

De Ierse neuropsycholoog Shane O’Mara van het Trinity College in Dublin bestudeerde verschillende onderzoeken naar het effect van stress op de menselijke hersenen.

De wetenschapper maakte daaruit op dat stresshormonen die vrijkomen bij martelingen een schadelijke invloed hebben op de hippocampus en de prefrontale cortex. Dat zijn twee hersengebieden die een grote rol spelen bij het verwerken en oproepen van herinneringen.

Slaapberoving

Langdurige marteling kan volgens O'Mara zelfs blijvende schade aan het geheugen veroorzaken, waardoor er mogelijk valse herinneringen ontstaan.

Zijn bevindingen zijn gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Trends in Cognitive Science. In de studie worden uiteenlopende marteltechnieken besproken, zoals schijnverdrinking, slaapberoving en het gedwongen innemen van stressvolle posities.

“Deze technieken veroorzaken ernstige en langdurige stress die invloed heeft op het hersenweefsel dat het geheugen en de bijbehorende functies ondersteunt”, zo verklaart O’Mara op BBC News.

Amerikaanse methodes

Het onderzoek is een reactie op de martelpraktijken die de Amerikaanse regering nog altijd gebruikt bij het verhoor van sommige terreurverdachten.

Volgens O’Mara blijkt uit vorig jaar uitgelekte memo’s dat het Amerikaanse Ministerie van Justitie  van mening is dat ondervragingen vaker succesvol verlopen als verdachten gedesoriënteerd en gestrest zijn.

Stress

“Die overtuiging is gebaseerd op de aanname dat de ondervraagden betrouwbare informatie zullen vertellen om het verhoor zo snel mogelijk te beëindigen en dat hun geheugen niet wordt beïnvloed door de stress”, aldus O’Mara. “Maar dit wordt duidelijk niet ondersteund door wetenschappelijke feiten.”