DEN HAAG - Het ministerie van Justitie sluit de komende jaren acht gevangenissen. Daardoor verdwijnen twaalfhonderd banen in het gevangeniswezen. Geplande nieuwbouwprojecten gaan, behalve in Zaanstad, niet door.

Foto:  ANP

 Bekijk video

Dat heeft staatssecretaris Nebahat Albayrak van Justitie dinsdag bekendgemaakt.

De ingrijpende maatregelen zijn volgens haar nodig om het overschot aan cellen terug te brengen en de wisselende vraag naar celcapaciteit beter op te vangen.

Door de sluiting van acht locaties verdwijnen er in totaal bijna 1350 cellen. Momenteel heeft Nederland 14.000 cellen terwijl er ongeveer twaalfduizend nodig zijn.

Albayrak

''Ik realiseer me dat er ontzettend veel op het gevangeniswezen afkomt'', zei Albayrak in een toelichting. ''Maar het mag niet voorkomen dat we duizenden cellen leeg hebben staan.''

Nederland kampt sinds enkele jaren met een cellenoverschot, mede door de teruglopende criminaliteit. Ook de inzet van taakstraffen en voorwaardelijke straffen drukt de behoefte aan cellen.

Ontslagen

Gevangenismedewerkers die na de reorganisatie niet meer in een justitiële inrichting kunnen werken, moeten zoveel mogelijk worden ingezet voor de veiligheid in Nederland. Bijvoorbeeld bij de politie of als buitengewoon opsporingsambtenaar.

Dat heeft CDA-Tweede Kamerlid Rikus Jager dinsdag gezegd. Overtollige cipiers kunnen wat hem betreft ook een rol krijgen bij de nazorg aan ex-gedetineerden.

Staatssecretaris Nebahat Albayrak van Justitie hoopt gedwongen ontslagen te voorkomen door natuurlijk verloop en het begeleiden van mensen naar ander werk.

Het CDA zal dat ''heel kritisch'' volgen. Jager wees er verder op dat de sluiting van gevangenissen er niet toe mag leiden dat meer mensen een taakstraf krijgen.

België

Het gaat met name om Zuidoost-Nederland en Noordoost-Nederland. In Tilburg blijft personeel nodig omdat daar vijfhonderd gevangenen uit België worden opgesloten.

De sluiting van gevangenissen en afslanking van het personeelsbestand leveren vanaf 2012 een besparing van 70 miljoen euro op jaarbasis op.

Bestuurder Jan Willem Dieten, van vakbond Abvakabo FNV, waarschuwt dat Albayrak cellencapaciteit weghaalt uit de regio's en de gevangenissen te veel concentreert in de Randstad.

Gevangenismedewerkers in de regio zullen veel moeite krijgen met het vinden van een andere baan, voorziet Dieten. ''Ze hebben een heel apart vak. In feite ontneem je ze dat werk.''

PVV

De PVV noemt het plan van PvdA-staatssecretaris Nebahat Albayrak van Justitie desastreus en wil een spoeddebat over de kwestie.

''In plaats van meer boeven op te sporen en gevangen te zetten, wil dit kabinet fors bezuinigen op de politie en nu dus ook op het gevangeniswezen. Het is duidelijk dat de belangen van criminelen in goede handen zijn bij de PvdA'', stelde PVV-Kamerlid Raymond de Roon dinsdag in een reactie.

Verdonk

Tweede Kamerlid Rita Verdonk noemde de sluiting van gevangenissen absurd. ''De situatie in de steden is door straatterreur zo ernstig dat die gevangenissen hard nodig zijn.''

Verdonk wil leegstaande gevangenissen laten ombouwen tot opvoedingsgestichten en werkkampen voor ontspoorde jongeren. Dat moet de samenleving veiliger maken en banenverlies in de gevangenissen voorkomen.

VVD

VVD-Tweede Kamerlid Fred Teeven stelt dat Albayrak het aantal cellen terugdringt, terwijl de gewelddadige criminaliteit in Nederland toeneemt. ''Een waanzinnig plan.''

De liberalen vinden dat de leegstaande cellen gevuld moeten worden, onder meer door minder taakstraffen op te leggen. ''Ze moeten boeven gaan vangen en niet opgesloten criminelen met een enkelbandje om naar huis sturen'', zei Teeven in een reactie op het voorstel van Albayrak.

SP

Tweede Kamerlid van de SP, Krista van Velzen, eist dat Albayrak gedwongen ontslagen uitsluit. ''We kunnen kundig personeel dat de samenleving veiliger maakt, bijzonder goed gebruiken.''

''Er is jarenlang bezuinigd op gevangenissen, door meer mensen op één cel te zetten en minder personeel meer werk te laten doen. Nu is de kans om dit regime terug te draaien'', reageerde ze dinsdag op het reorganisatieplan.

Het SP-Kamerlid stelt dat Albayrak niets doet om de onvrede onder het gevangenispersoneel aan te pakken. Ze ''blust deze veenbrand niet, maar wakkert deze onvrede als een professionele pyromaan aan''.