DEN HAAG - De Partij van de Arbeid blijft bij haar standpunt om niet in te stemmen met de aanschaf van twee testtoestellen van het Amerikaanse gevechtsvliegtuig JSF. De fractie is niet overtuigd door het betoog van staatssecretaris Jack de Vries van Defensie.

Foto:  ANP

De PvdA-fractie gaat nu bekijken wat te doen na de voortdurende patstelling met staatssecretaris Jack de Vries (Defensie) over de aanschaf van JSF-testtoestellen.

De Vries zette woensdagavond alles op alles om alsnog de Tweede Kamer over te halen in te stemmen met de aankoop van twee testtoestellen.

Suggesties van de oppositie om het debat meteen op te schorten, omdat coalitiepartij PvdA toch al had aangegeven niet akkoord te gaan, wees hij van de hand.

PvdA

Zonder adequate vergelijking van de mogelijke opvolgers van de F-16, geen aanschaf van testtoestellen, zei PvdA-Kamerlid Angelien Eijsink.

Zij herhaalde dat de PvdA hier geen crisis voor over heeft. Ze voegde daar desgevraagd aan toe: ''De staatssecretaris heeft in tweede termijn mogelijkheid om met nieuwe feiten te komen.''

Het is volgens haar mogelijk dat de partij later toch nog instemt, als Defensie met een nieuwe ''adequate, actuele en transparante kandidatenvergelijking'' komt die wel aan de eisen van de PvdA voldoet.

Ze ziet ook nog steeds mogelijkheden om nog aan de testfase mee te doen. Ze deed nogmaals een beroep op De Vries om met Lockheed Martin in overleg te gaan over het eventueel inhuren van vlieguren zodat piloten wel kunnen trainen.

Training

Volgens De Vries kan dat niet en kan Nederland ook niet meedoen aan de training zonder zelf twee testtoestellen te kopen. Volgens hem moet hij daarvoor deze maand nog een koopcontract voor het eerste testtoestel tekenen.

De PvdA is daar niet van onder de indruk: ''Wie bepaalt het nou: Lockheed Martin of wij? Lockheed Martin schuift regelmatig met termijnen en moet nu maar een ''kleine aanpassing'' doen, stelde Eijsink.

Vlieguren

Eijsink wil wel dat Nederland betrokken blijft bij de ontwikkeling van het vliegtuig en dat Defensie bij de Amerikanen vraagt of piloten vlieguren kunnen inhuren om zo toch al ervaring op te doen.

Ook onderhoudspersoneel zou betrokken moeten worden bij de JSF in de VS. Ze riep Defensie op te zoeken naar een creatieve oplossing, ook met de Amerikanen.

Testfase

Maar volgens De Vries betekent uitstel van de koop van de test-JSF's dat Nederland in 2011 niet mee kan doen met het begin van de testfase.

Wel ging hij mee in het voorstel van de ChristenUnie om nu eerst een besluit te nemen over één toestel en pas later een tweede.

Het eerste toestel kost ruim 113 miljoen euro en de prijs van het tweede is nog niet bekend.

De Vries zei dat het contract twee toestellen vereist en als Nederland later van de tweede test-JSF afziet, dan alsnog uit de testfase zal moeten stappen. Een keuze voor de test-JSF betekent volgens hem niet een finale keuze voor de JSF, zoals sommige partijen beweren.

Beslismoment

Dat is volgens De Vries echt een ander beslismoment.

De staatssecretaris zei in de pauze dat formeel de instemming van de Tweede Kamer niet nodig was voor de ondertekening van het contract.

De Kamer had al eerder ingestemd met een memorandum of understanding hiervoor. Maar als de Kamer de afwijzing in een motie verwoordt, zal hij naar het kabinet terug gaan voor overleg. Zolang hij nog geen motie had gezien, weigerde hij vooruit te lopen op de gevolgen.

Voorstanders

De grootste voorstanders zijn en blijven het CDA, ChristenUnie, VVD en de SGP.

Zij wijzen vooral op de baten die Nederland heeft van de JSF op militair en economisch terrein.

Ze zijn ervan overtuigd dat de JSF het beste toestel is. De SP, PVV en GroenLinks zijn de felste tegenstanders en zien het liefst dat de stekker uit het project gaat. Als de F-16 al moet worden vervangen, kan dat wat hen betreft ook door de goedkopere Gripen.