UTRECHT - De kloof tussen hoog- en laagopgeleiden zorgt de laatste decennia voor een nieuw soort klassenmaatschappij.

Foto:  ANP

Doordat de politieke elite eigenlijk alleen uit hoogopgeleiden bestaat, voelen laagopgeleiden zich niet langer vertegenwoordigd door traditionele politieke partijen zoals de PvdA, de VVD en het CDA.

Dit kan ernstige gevolgen hebben voor de democratie.

Dit stellen de Utrechtse bestuurskundige Mark Bovens en zijn Leidse collega Anchrit Wille maandag in het rapport 'Diploma Democracy'.

Breuk

De onderzoekers zeggen dat de tegenstelling tussen arbeid en kapitaal eerder een breuk veroorzaakte in de samenleving en de politiek. Nu vormt volgens hen de kloof tussen hoog- en laagopgeleiden een gevaar voor de democratie.

Uit het rapport van Bovens en Wille blijkt dat maar een derde van het totale aantal kiezers hoogopgeleid is, maar dat ze wel alle politieke arena's beheersen. Volgens het duo houden hoogopgeleiden er andere ideeën op na.

''Dit geldt voor belangrijke maatschappelijke vraagstukken, zoals de aansluiting bij Europa, immigratie, onderwijs en criminaliteit'', legt Bovens uit.

Immigratie

Volgens de onderzoekers wordt de kloof pas echt duidelijk als het gaat om immigratie en integratie. ''Hoogopgeleiden zijn vaak voorstander van een multiculturele samenleving. Laagopgeleiden zijn veel nationalistischer en hebben een sterke behoefte aan een aanpak waarin de Nederlandse identiteit en cultuur voorop staat'', aldus Bovens.

Laagopgeleiden herkennen zich niet meer in de traditionele partijen en stappen volgens de onderzoekers massaal over naar nieuwe volkspartijen als de SP en de PVV.

Volgens Bovens kan het referendum een manier zijn om de kloof te dichten. ''Dat kan politici en partijen dwingen rekening te houden met de stem van lageropgeleiden.''