AMSTERDAM - De oppositiepartijen hebben woensdag kritisch gereageerd op het crisisakkoord dat premier Jan Peter Balkenende in de Tweede Kamer presenteerde.

Foto:  ANP

VVD-leider Mark Rutte vindt de maatregelen van het kabinet tegen de economische crisis "buitengewoon zwak''.

Volgens hem schuift premier Jan Peter Balkenende alle problemen voor zich uit. Het kabinet biedt geen perspectieven en komt alleen met kleine maatregelen, zei Rutte.

Balkenende laat de staatsschuld volgens de VVD-leider volledig uit de rails lopen. "Hij legt de rekening bij de volgende generaties neer.'' Rutte is ook teleurgesteld dat zelfs de hervorming van de AOW op de lange baan is geschoven.

Van Geel

Fractievoorzitter Pieter van Geel van het CDA sprak tegen dat de verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd op losse schroeven zou staan door een adviesaanvraag aan werkgevers en de vakbeweging in de Sociaal-Economische Raad (SER).

Volgens Van Geel wordt er ruimte geboden voor inspraak omdat het kabinet in deze moeilijke economische tijd er veel waarde aan hecht om samen te werken. "Helaas, niemand vindt dit leuk'', aldus Van Geel over de verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd.

Volgens de fractievoorzitter is het kabinet, in tegenstelling tot andere landen in Europa, heel open en eerlijk dat rekeningen betaald moeten worden van investeringspakketten voor de economie. "Dit is een solide en doortastend pakket'', stelde hij.

Wilders

Geert Wilders (PVV) had geen goed woord over voor de door Balkenende gepresenteerde crisismaatregelen.

"Het is drie keer niks. Geen extra geld voor de Nederlandse burgers, geen bezuinigingen op linkse hobby's, geen substantiële verlaging van het begrotingstekort, helemaal niets." Ook is Wilders niet tevreden met de mogelijkheid tot verhogen van de AOW-leeftijd.

Halsema

GroenLinks-leider Femke Halsema noemde de toelichting van de premier "vaag en weinig inspirerend." Verder noemde ze het pakket "halfbakken" en de oproep van de premier om samen te werken "weinig geloofwaardig."

GroenLinks had graag meer investeringen in onderwijs gezien en structurele hervormingen op de arbeidsmarkt.

Kant

De SP is faliekant tegen verhoging van de AOW-leeftijd naar 67 jaar. Onwenselijk en onnodig, stelde fractieleider Agnes Kant. "Ik ben blij dat FNV-voorzitter Agnes Jongerius de strijdbijl heeft opgepakt.''

Zij noemde de voorgenomen miljardeninvesteringen terecht. "Maar wie gaan die betalen, dat zijn de gewone mensen.''

Daarnaast had Kant het over het bevriezen van de salarissen. Van werknemers wordt de nullijn verwacht. Mensen met hoge inkomens worden volgens de SP ongemoeid gelaten. "Ik hoor niet wat die mensen moeten afdragen.''

Pechtold

D66-leider Alexander Pechtold vindt de maatregelen een matig pakket. Volgens hem is het bedoeld om het kabinet in het zadel te houden.

Pechtold is erg tevreden dat de AOW-leeftijd omhoog gaat, maar FNV-voorzitter Agnes Jongerius kan er nog een alternatief tegenover stellen. "Tot na Prinsjesdag ligt de sleutel bij de bonden.'' De AOW-ingreep is voor hem daarmee verworden tot een bezuinigingsmaatregel.

Pechtold keert zich vooral tegen de plannen voor de onderwijssalarissen. Het kabinet wil de overheidsbijdrage aan de lonen in de collectieve sector bevriezen, terwijl de cao-afspraken wel moeten worden nagekomen.

De sector wordt daarmee verantwoordelijk voor die afspraken, ''maar geeft scholen geen geld om die belofte te betalen''. Volgens de D66'er moet de afgesproken loonstijging van leraren dus worden teruggedraaid of elders, zoals op materieel, moet fors worden bezuinigd.

SGP

''Na zulke lange besprekingen en uitsteloperaties mocht er meer verwacht worden'', stelde de SGP-fractie woensdag.

Volgens de SGP hangt er nog veel mist rond de verhoging van de AOW-leeftijd, omdat een besluit hierover afhankelijk is gemaakt van een alternatief plan waarmee de vakbonden en werkgevers mogen komen. ''Als daadkracht nodig is, is zo'n manoeuvre een zwaktebod.''

De SGP meent ook dat het kabinet met een dichtgetimmerd coalitieakkoord de Tweede Kamer buitenspel heeft gezet.

Verdonk

Tweede Kamerlid Rita Verdonk vindt dat de coalitie een ''onbenullig'' pakket maatregelen wil nemen tegen de crisis.

''Geconfronteerd met de grootste uitdaging sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, komt deze regering niet verder dan een pakket kortetermijnlapmiddelen waarin iedere logica en samenhang ontbreekt,'' zo vertelt Verdonk.

Verdonk pleitte woensdag voor het handhaven van de huidige AOW-leeftijd van 65 jaar, bescherming van pensioenen, meer woningbouw en meer kredietverlening voor kleine en middelgrote bedrijven.

De leidster van Trots op Nederland wil die ingrepen betalen uit de financiële reserves van gemeenten en provincies en door te snijden in ontwikkelingssamenwerking en overheidssubsidies.

Bonden

De vakcentrale FNV denkt dat het makkelijk is een alternatief plan te bedenken waarmee voorkomen kan worden dat de AOW-leeftijd verhoogd wordt van 65 naar 67. Voorzitter Agnes Jongerius ziet oplossingen in onder meer een beperking van de hypotheekrenteaftrek.

Vakbeweging CNV is tevreden over het akkoord. De vakcentrale gaat in principe voor minimaal koopkrachtbehoud in deze moeilijke economische tijden.

Maar als zelfs inflatiecorrectie te veel is en banen op het spel staan, zal het CNV met minder genoegen nemen om de werkgelegenheid te behouden.

Ouderenbond ANBO heeft kritiek; het kabinet schiet tekort in het nemen van maatregelen tegen de crisis. Ook deze bond denkt dat het aftoppen van de hypotheekrenteaftrek van woningen effectief is en beter dan mikken op verhoging van de AOW-leeftijd.

LTO

Boeren- en tuindersorganisatie LTO Nederland is tevreden met de investeringen om het gebruik van energie en grondstoffen door de agrarische sector terug te dringen.

Volgens de organisatie is de maatregel belangrijk onder meer met het oog op de dreigende schaarste aan grondstoffen op het moment dat de economie weer aantrekt.

Het Interprovinciaal Overleg is blij dat het kabinet de rol van provincies onderkent om de regionale economie een flinke impuls te geven.

Het samenwerkingsverband wil snel met het kabinet om de tafel om de investeringen van de provincies en de door het kabinet voorgestelde investeringen op elkaar af te stemmen.

Natuur en Milieu

De Stichting Natuur en Milieu vindt het jammer dat het kabinet hinkt op twee gedachten. De organisatie vindt het goed nieuws dat er extra geld komt voor windenergie en het energiezuinig maken van bestaande woningen.

Maar zij is diep teleurgesteld dat er tegelijkertijd toch weer extra geld gaat naar de uitbreiding van wegen terwijl ook de vliegtaks verdwijnt.

ANWB

Automobielorganisatie ANWB vindt de sloopregeling voor oudere auto's een goede zet, maar dan moet een nieuwe auto wel milieuwinst opleveren.

Volgens de automobielorganisatie is het goed om nu vooruit te kijken hoe Nederland in de nabije toekomst ''elektrisch mobiel kan worden gemaakt''. De versnelde aanleg van wegen krijgt bijval van de ANWB. Dat de vliegtaks verdwijnt, vindt de ANWB niet erg.

België

Bij politieke partijen in België bestaat weinig begrip voor het voornemen van de Nederlandse regering om de AOW-leeftijd te verhogen naar 67 jaar, dat veel aandacht krijgt in de media.

''Een bijzonder slecht plan'', zei voorzitter Caroline Gennez van de sociaaldemocratische oppositiepartij sp.a woensdagavond voor de commerciële omroep VTM. ''Mensen die heel hun leven gewerkt hebben, hebben er recht op om op hun 65e met pensioen te gaan.''

Ook de regeringspartijen CD&V (christendemocratisch) en Open VLD (liberaal) zien niets in een verhoging van de wettelijke pensioenleeftijd.

Zij wijzen erop dat in België mensen gemiddeld rond hun 60e met werken stoppen. Er zou al veel gewonnen zijn als iedereen een of twee jaar langer aan de slag blijft, vinden deze zusterpartijen van CDA en VVD.