DEN HAAG - Het kabinet gaat de recessie aanpakken met meer dan 17 miljard euro aan investeringen in de komende jaren, miljardenbezuinigingen vanaf 2011 en hervormingen op de woningmarkt, in de zorg en met een verhoging van de pensioenleeftijd.

Foto:  ANP

Dat blijkt uit het langverwachte pakket crisismaatregelen dat premier Jan Peter Balkenende woensdag na dertien dagen onderhandelen binnen de regeringscoalitie presenteerde in de Tweede Kamer.

Het kabinet slaagde er dinsdag in ook de sociale partners achter de plannen te krijgen, al krijgt de FNV de kans om samen met andere sociale partners binnen een half jaar een goed alternatief te bedenken voor de verhoging van de AOW-leeftijd van 65 naar 67.

SER

Een eventueel alternatief voorstel voor de verhoging van de pensioenleeftijd moet wel ''breed gedragen'' worden in de Sociaal-Economische Raad (SER). Dat zeiden de fractievoorzitters van PvdA, CDA en ChristenUnie woensdagavond in Nova.

Maar tegelijk werd duidelijk dat de coalitie wel degelijk wil vasthouden aan de hogere pensioenleeftijd.

Werkloosheid

Daarom gaat er de rest van deze kabinetsperiode vanuit het Rijk 6 miljard euro naar de aanpak van jeugdwerkloosheid, naar onderwijs en innovatie, naar duurzame energie, naar weg- en waterbouw en het opknappen en isoleren van woningen, ziekenhuizen en scholen.

Provincies en gemeenten leggen nog eens 1,5 miljard op tafel en Bos heeft 10 miljard voor werkloosheidsuitkeringen, zodat er bij een stijgende werkloosheid niet extra omgebogen hoeft te worden.

Premier Balkenende zei dat het kabinet fors wil investeren ''in de toekomst van Nederland, in mensen, in economische kansen en in de veerkracht van de samenleving''. Hij riep alle Nederlanders op mee te helpen.

''Wat in deze situatie het allerbelangrijkst is, is dat we het hoofd niet in de schoot werpen, maar de handen ineenslaan. Dat is de centrale opgave waarvoor we met elkaar staan.''

Overheidstekort

Balkenende benadrukte dat de keuzes voor investeringen noodzakelijk en verdedigbaar zijn.

''De keerzijde is dat het overheidstekort in hoog tempo oploopt. Daarom zullen we dat vanaf 2011 ieder jaar terugbrengen met 0,5 procent van het bruto binnenlands product.''

Het kabinet trekt in totaal zes miljard uit voor gerichte crisisaanpak.

Bij het crisispakket van het kabinet staan drie prioriteiten centraal: het herstel van de werkgelegenheid en de bedrijvigheid en de soliditeit van de overheidsfinanciën.

Illusie

Balkenende zei dat het gezien het mondiale karakter van de crisis een illusie is dat een land als Nederland zich zelf uit de recessie kan stimuleren. Maar het kabinet wil juist nu investeren ''In gebieden waar we over een paar jaar kansen kunnen pakken'', aldus Bos.

Donderdag is het Kamerdebat over de plannen.

Verbolgen

De oppositie is verbolgen over de manier waarop de coalitie de afgelopen weken heeft gewerkt aan het akkoord.

De fractievoorzitters van de regeringspartijen zaten daarbij met vertegenwoordigers van het kabinet en met premier Balkenende als onafhankelijk voorzitter om tafel.

Hoorzitting

De Tweede Kamer organiseert op initiatief van D66-fractievoorzitter Alexander Pechtold donderdagochtend een hoorzitting met werkgevers en de vakbeweging, nu die dinsdagavond laat met een kabinetsdelegatie een sociaal akkoord hebben gesloten.

''Als FNV-voorzitter Agnes Jongerius kennelijk de echte minister van Sociale Zaken is, wil ik haar ook in de openbaarheid horen'', aldus Pechtold woensdag.

Hij vindt dat de Kamer buitenspel is gezet bij het overleg dat het kabinet met de fractievoorzitters van de coalitiepartijen heeft gevoerd. Maar nu weten ook de sociale partners al meer dan de oppositie in de Kamer, constateert Pechtold.

Hij wil de beslotenheid doorbreken waarin de sociale partners nog eens een half jaar gaan nadenken over alternatieven voor de verhoging van de pensioenleeftijd naar 67 jaar.

Vakcentrales

De vakcentrales FNV en CNV komen graag uitleg geven aan de Kamer, laten ze via hun woordvoerders weten.

Maar de CNV-woordvoerder vindt de kritiek op de adviesaanvraag van het kabinet over de AOW-leeftijd aan de Sociaal-Economische Raad (SER) niet terecht.

''Het gaat om een maatregel voor de lange termijn met grote gevolgen. Daar kan best nog een half jaartje over nagedacht worden.''

Alternatief

FNV-voorzitter Agnes Jongerius is ervan overtuigd dat het alternatief van de vakbonden er komt. Jongerius zei in Nova dat het kabinet het aangedragen alternatief maar beter heel serieus kan nemen.

Anders zijn ''de consequenties'' voor het kabinet, aldus Jongerius die dat niet wilde toelichten. CDA-fractievoorzitter Pieter van Geel verweet de FNV ''elke keer'' met lastenverzwaringen te komen.

''Een alternatief moet wel voldoen aan de eisen.'' Jongerius denkt aan alternatieven zoals bijvoorbeeld een beperking van de hypotheekrenteaftrek voor dure huizen.